با حق او و نيز سفرى كه مصداق فرار از جنگ به شمار رود . در موارد ياد شده ، حرمت سفر بدان جهت است كه مصداق عنوان حرام - همچون آزار پدر و مادر - واقع شده است ؛ و يا حرمت به جهت دستيابى به هدف و غرض حرامى است ؛ هرچند اصل سفر قطع نظر از آن جايز باشد ، مانند سفر به انگيزهء راهزنى ، يا كشتن مسلمانى و يا فروختن شراب . 1
هرگاه سفر مستلزم ترك واجبى باشد ، مانند آنكه بدهكار در پى مطالبهء طلبكار و عدم امكان پرداخت طلب او در حال سفر ، مسافرت كند ، آيا حرام خواهد بود يا نه ؟ اختلاف است . برخى تفصيل داده و گفتهاند : اگر انگيزهء فرد از سفر ، ادا نكردن بدهى و در دسترس طلبكار نبودن باشد ، سفرش حرام است ؛ اما اگر چنين قصدى از سفر نداشته باشد ؛ بلكه انگيزهاش امرى مباح يا مستحب باشد ، سفر حرام نخواهد بود . 2
مسافرت كردن پس از زوال روز جمعه در صورت وجوب تعيينى ( - - - ) وجوب تعيينى ) نماز جمعه حرام است . 3 همچنين است حكم سفر پس از طلوع خورشيد و قبل از گزاردن نماز عيد در روز عيد فطر و قربان در صورت وجوب آن . 4
در حرمت سفر براى شكار به قصد سرگرمى و خوش گذرانى اختلاف است . 5
مسافرت كردن در ماه رمضان جايز است ؛ ليكن به قول برخى ، در روزهء واجب معين غير از روزهء ماه رمضان ، حرام است . 6
سفر مستحب : سفرى كه به جا آوردن عمل استحبابى اى منوط به آن است ، سفر مستحب به شمار مىرود ، مانند سفر جهت گزاردن حج مستحب يا زيارت مشاهد مشرفه 7 ( - - - ) مشاهد مشرفه ) .
سفر مكروه : سفر كردن در اوقات و موارد زير مكروه است : سفر بعد از طلوع فجر روز جمعه تا زوال ؛ 8 قبل از گزاردن نماز عيد در فرض استحباب آن ؛ 9 از آغاز ماه رمضان تا بيست و سوم ماه ؛ 10 در روز دو شنبه ؛ 11 در زمانى كه ماه در برج عقرب باشد ؛ 12 به تنهايى 13 و سفر دريايى بويژه براى تجارت . 14
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 470
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٤٧٠