2 . كارهايى كه ظهور در استخفاف دارد ، ليكن با قصد غير استخفاف از استخفاف خارج مىشود ، مانند ماليدن چيزى محترم بر پشت يا پاى خود به قصد شفا گرفتن .
3 . كارهايى كه ظهور در استخفاف ندارد و تحقق استخفاف و عدم آن منوط به قصد انجام دهندهء آن است ، مانند دراز كردن پا در محضر قرآن كريم . 1
حكم تكليفى : حكم استخفاف بر حسب نوع و متعلق آن متفاوت است . استخفاف نسبت به آنچه از نظر شرع احترام آن واجب است ، حرام مىباشد ؛ خواه از زمانهاى شريف باشد ، مانند ماه رمضان ، ماههاى حرام و روز جمعه يا از مكانهاى شريف ، همچون مكّه مكرمه ، مساجد و مشاهد مشرفه يا اشخاص شريف ، مانند پيامبران و امامان معصوم عليهم السّلام ، حضرت صديقهء طاهره عليها السّلام و مؤمن و نيز فرشتگان و يا غير آنها از محترمات ، از قبيل قرآن كريم ، سخنان معصومان عليهم السّلام ، تربت امام حسين عليه السّلام و كعبه مشرفه و نيز احكام شرعى و خوردنيها ، چون نان ( - - - ) احترام ) .
برخى مراتب استخفاف - كه بيانگر بى اعتقادى استخفاف كننده به آن موضوع است - موجب كفر و ارتداد ( - - - ) ارتداد ) مىشود ، مانند اهانت ( - - - ) اهانت ) و استهزاى خدا و اسماء و صفات او ، پيامبران و معصومان عليهم السّلام ، قرآن كريم ، كعبه و احكام ضرورى و مسلّم دينى و شرعى ( - - - ) استهزاء ) .
استخفاف در برخى موارد جايز است ، مانند استخفاف نسبت به بدعت گذار ( - - - ) بدعت ) ، كافر حربى ( - - - ) اهل حرب ) و مسلمانى كه آشكارا مرتكب گناهان مىشود . 2
ترك سنن : ترك مستحب و انجام دادن مكروه ، حتى همهء مستحبات و مكروهات ، حرام نيست و در نتيجه موجب سقوط عدالت فرد نمىشود ( - - - ) عدالت ) ؛ ليكن اگر ترك مستحبات و ارتكاب مكروهات به حدّ استخفاف و بى اعتنايى به احكام شرع برسد ، مانند اينكه بر ترك مستحبات و ارتكاب مكروهات اصرار ورزد ، آيا
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 380
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٣٨٠