مگر آنكه يكى از دو نماز جمعه پيش از ديگرى اقامه شده باشد ، كه در اين صورت تنها نماز جمعهاى كه ديرتر شروع شده باطل خواهد بود . ملاك در سبقت يكى بر ديگرى ، سبقت در تكبيرة الإحرام است 2 ( - - - ) نماز جمعه ) .
بنابر قول مشهور ، پيشى گرفتن مأمومان از امام جماعت در ذكرهاى نماز اشكال ندارد ، مگر در تكبيرة الإحرام كه بايد پس از امام تكبير بگويند و چنانچه از روى سهو بر امام پيشى بگيرند نمازشان فرادا مىشود . 3 اما در افعال نماز ، پيشى گرفتن مأمومان از امام جايز نيست 4 و چنانچه مأمومى از روى عمد بر امام سبقت بگيرد ، بنابر قول مشهور ، نمىتواند دوباره بر گردد ؛ بلكه بايد صبر كند تا امام جماعت برسد . در اين صورت نمازش به جماعت صحيح خواهد بود ؛ هرچند مرتكب گناه شده است ؛ 5 اما اگر سبقت مأموم از امام در فعلى از افعال نماز از روى سهو باشد ، به قول مشهور بايد برگردد و از امام متابعت كند 6 ( - - - ) نماز جماعت ) .
نكاح : پدر بر فرزندان نابالغ و نيز بنابر قول مشهور بر دختر بالغ خود ولايت دارد . همچنين است جدّ پدرى ؛ از اين رو ، هر كدام از پدر و جدّ پدرى مىتواند براى فرزند نابالغ ؛ اعم از دختر و پسر و نيز دختر بالغ ، عقد ازدواج با ديگرى را جارى سازد ؛ ليكن در صورتى كه هر دو به اين امر اقدام كنند ، عقد هر كدام كه زودتر اجرا شده صحيح و ديگرى باطل است . 7
اگر زنى دو نفر را براى تزويج خود وكيل كند و هر يك از آنان ، او را به شخصى تزويج نمايد ، عقدى كه نخست اجرا شده صحيح و دومى باطل است . همچنين است اگر مردى دو نفر را وكيل كرده باشد كه زنى را به عقد او در آورند و آنان مادر و دختر و يا دو خواهر را به عقد او در آورده باشند . 8
احياء موات : از راههاى پيدايى حق اولويت - كه از آن به حق سبق تعبير كردهاند - پيشى گرفتن در استفاده از مشتركات ( - - - ) مشتركات ) همچون راهها ، مساجد و ساير اماكن عمومى و نيز مباحات اصلى ، مانند زمين موات ،
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 378
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٣٧٨