براى انجام دادن امور ياد شده مىتوان از سهم سبيل اللَّه پرداخت كرد ؛ بلكه حتى در صورت توانايى بر انجام دادن آنها بدون زكات ، ليكن عدم اقدام بر آنها جز با پرداخت زكات ، دادن زكات از سهم سبيل اللَّه به او جايز است . 8
البته در صورت صرف زكات از سهم سبيل اللَّه در مصالح عمومى ، همچون ساختن پل ، مسجد و مدرسه ، شكى در جواز استفادهء افراد بى نياز نيست . محل اختلاف جايى است كه اين سهم به فردى داده شود كه در راه خير و ثواب همچون حج و زيارت هزينه مىكند . 9
بنابر قول اختصاص سهم سبيل اللَّه به جهاد ، در صورت عدم جهاد ؛ بايد اين سهم تا زمان پيدا شدن مورد مصرف آن حفظ شود ؛ اما بنابر قول به تعميم ( قول مشهور ) از آن در ساير مصارف استفاده مىشود . 10
وقف : اگر كسى مالى را وقف سبيل اللَّه كند ، به قول مشهور ، بلكه به اجماع ادعا شده ، فوايد و درآمد آن در همهء راههاى خير و نيك صرف مىشود ، 11 هرچند برخى قدما مصرف آن را به مجاهدان اختصاص دادهاند . 12
وصيت : چنانچه كسى مالى را براى سبيل اللَّه وصيت كند ، به قول مشهور ، بلكه به اجماع ادعا شده ، در مصالح عمومى مسلمانان صرف مىشود . 13 برخى قدما گفتهاند : در صورت عدم تعيين مورد مصرف ، در راه كمك به مجاهدان هزينه مىشود و با نبود مجاهدان در ديگر راههاى خير ، همچون كمك به نيازمندان ، در راه ماندگان و دستگيرى از سادات ، هزينه مىگردد ؛ بلكه بخش اعظم چنين مالى صرف كمك به سادات فقير و در راه ماندگان از ايشان مىشود و آنچه باقى ماند در ديگر راههاى خير خرج مىشود . 14
1 . المهذب 1 / 169 ؛ مسالك الأفهام 1 / 419 ؛ جواهر الكلام 15 / 368 ؛ موسوعة الخوئى 24 / 111 - 114 ؛ مدارك العروة 22 / 440 * 2 . العروة الوثقى 4 / 120 - 121 ؛ موسوعة الخوئى 24 / 114 ؛ مهذب الأحكام 11 / 212 * 3 . المقنعة / 241 ؛ المراسم العلوية / 132 * 4 . جامع المقاصد 9 / 89 ؛ جواهر الكلام 15 / 368 * 5 . جواهر الكلام 15 / 370 ؛ العروة الوثقى 4 / 124 ؛ موسوعة الخوئى 24 / 134 - 135 * 6 . جواهر الكلام 15 / 371 * 7 . مسالك الأفهام 1 / 420 ؛ مدارك الأحكام 5 / 231 - 232 ؛
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 383
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٣٨٣