ثابت است . در ثبوت ديه اختلاف است . اكثر فقها آن را ثابت ندانستهاند . 5
1 . مصباح الفقيه 5 / 365 - 366 ؛ العروة الوثقى 2 / 87 * 2 . كشف الغطاء 3 / 34 * 3 . العروة الوثقى 2 / 351 * 4 . وسيلة النجاة / 141 * 5 . كشف اللثام 11 / 44 ؛ جواهر الكلام 43 / 409 - 410 .
زياده
زياده بيشتر ، افزايش ، افزونى .
مراد از زياده ، اعم از زيادهاى است كه ناشى از افزايش در خود اصل است كه در فقه از آن به « نما » تعبير مىشود ، مانند چاق شدن حيوان يا بچه دار شدن آن و زيادهاى كه از جانب غير آن حاصل مىشود ، مانند افزودن بر افعال وضو يا نماز .
از احكام مرتبط با آن در بسيارى از بابها ، همچون طهارت ، صلات ، زكات ، خمس ، حج ، تجارت ، رهن ، تفليس ، مضاربه ، مزارعه ، نكاح ، طلاق ، نذر ، غصب ، شفعه ، لقطه ، حدود و ديات سخن گفتهاند .
تقسيمات زياده :
1 . زيادهء متصل و منفصل : زيادهء متصل [ / نماى متصل ] آن نوع زيادهاى است كه متصل به اصل است ، مانند چاقى حيوان ، ليكن زيادهء منفصل [ / نماى منفصل ] از اصل جدا است ، مانند شير و بچهء حيوان . 1
2 . زيادهء حكمى و عينى : اين دو نوع زياده در بحث ربا ( - - - ) ربا ) مطرح است . در دو مال از يك جنس ، گاهى يكى بر ديگرى زيادهء عينى و حقيقى دارد ، مانند يك كيلو گندم در برابر دو كيلو گندم و گاهى چنين نيست ، بلكه زياده ، حكمى و معنوى است ، مانند يك كيلو گندم نقد در برابر يك كيلو گندم نسيه ، يا در برابر يك كيلو گندم با حق سكونت در منزل يا آموختن چيزى . 2
طهارت : در وضو ، شستن صورت و دستها ، بار نخست واجب و بار دوم مستحب و بيشتر از آن بنابر قول مشهور ، حرام است . 3
همچنين در وضو ، شستن عضو زايد دست ، از قبيل انگشت اضافى ، در صورتى كه پايينتر از آرنج باشد ، واجب است . 4
بنابر قول مشهور ، خواندن قرآن تا هفت آيه بر جنب ، حائض و نفسا مكروه