4 . روزهء مكروه : مراد از كراهت در عمل عبادى كم بودن ثواب آن يا مزاحم بودن با عملى افضل و ارجح از آن مىباشد ، مانند روزهء روز عاشورا ؛ روز عرفه براى كسى كه بيم ضعف از دعا دارد ؛ روزهء مستحب مهمان بدون اذن ميزبان ، بنابر قول برخى . بعضى آن را بدون اذن يا با نهى ميزبان ، صحيح ندانستهاند ؛ روزهء فرزند بدون اذن پدر به قول برخى . بعضى در صورت عدم اذن يا نهى ، آن را صحيح ندانستهاند ؛ روزهء مستحب براى كسى كه به طعامى دعوت شده و روزهء استحبابى در سفر به قول جمعى ، جز روزهء سه روز در مدينه جهت برآمدن حاجت . 9
اركان : اركان روزه عبارت است از نيّت ، امساك از مفطرات و زمان .
1 . نيّت : مراد از نيّت در روزه ، روزه گرفتن به قصد تقرّب به خدا و امتثال امر او است . بنابر قول مشهور ، بلكه به اجماع ادعا شده ، در نيّت روزهء ماه رمضان ، تعيين ( روزهء ماه رمضان بودن ) شرط نيست ؛ بلكه نيّت روزه به قصد تقرّب به خدا كفايت مىكند ؛ 10 ليكن در روزهء واجب غير معيّن ، مانند روزهء كفّاره ( - - - ) روزهء كفّاره ) و نذر مطلق ، و نيز بنابر قول مشهور در روزهء واجب معيّن ، مانند نذر معيّن ، تعيين در نيّت ، شرط صحّت روزه است . بنابر اين ، اگر به صرف قصد تقرّب اكتفا كند ، روزه صحيح نخواهد بود . 11
اقوال در روزهء مستحب مختلف است . برخى ، روزهء مستحب معيّن همچون روزهء ايّام البيض را به روزهء ماه رمضان ملحق كرده و تعيين را شرط ندانستهاند . بعضى گفتهاند : در روزهء استحبابى داراى سبب خاص ، مانند طلب باران ، تعيين از جهت احراز خصوصيت و تحقق آن شرط است ، نه آنكه شرط صحّت باشد ، و در روزهء استحبابى داراى زمان خاص ، مانند ايّام البيض ، وقوع روزه در آن زمان ، تعيّن آن به شمار مىرود و نيازى به تعيين آن در نيّت نيست . 12
پايان زمان نيّت در روزهء واجب معيّن ، بنابر قول مشهور ، طلوع فجر صادق است ؛ ليكن در صورت فراموشى يا جهل به ماه رمضان بودن ، تا قبل از زوال ، هر زمان يادش بيايد مىتواند نيّت كند ؛
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 166
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص١٦٦