سخنرانى كرده ، آنان را با وظايف خويش و مناسك حج آشنا سازد و نيز بر طاعت خداى متعال و خوددارى از نافرمانى وى ، و ختم كردن مناسك حج به پايدارى و ثبات بر بندگى خداوند ترغيب نمايد . 2
1 . كتاب السرائر 1 / 611 ؛ جواهر الكلام 19 / 175 ؛ تفصيل الشريعة ( الحج ) 5 / 295 * 2 . الدروس الشرعية 1 / 461 .
روزه
روزه خوددارى ( امساك ) از مفطرات در روز به قصد تقرب به خدا .
روزه در لغت به معناى خوددارى كردن از چيزى و ترك آن آمده است . برخى لغويان به هر امساك كننده از خوردنى و نوشيدنى يا سخنى يا حركتى « صائم » اطلاق كردهاند . 1 ليكن روزه در اصطلاح شرع مقدس همان است كه در شناسه آمده است . 2 برخى ، آن را به آماده ساختن نفس بر اجتناب از چيزهايى خاص ، 3 و برخى ديگر به مهيّا كردن مكلّف يا مميّزِ مسلمانى كه مانعى - همچون سفر - براى روزه گرفتن ندارد خود را براى خدا بر ترك مفطرات از طلوع فجر صادق تا غروب خورشيد ، تعريف كردهاند . 4
تعريف روزه به امساك ( خوددارى ) تعريف به امر عدمى است ؛ از اينرو ، برخى به آن اشكال كرده و گفتهاند : امر عدمى متعلّق تكليف قرار نمىگيرد ؛ بر خلاف تعريف مهيّا كردن كه امر وجودى و قابل تعلّق تكليف به آن است . 5
به روزه دار « صائم » و به آنچه كه روزه دار بايد آن را ترك كند و در صورت ارتكاب آن روزهاش باطل مىشود « مُفْطِر » گويند . عنوان صوم در فقه بابى مستقل است كه در آن به تفصيل از احكام روزه سخن رفته است .
اقسام : روزه از جهت حكم تكليفى به واجب ، مستحب ، حرام و مكروه تقسيم شده است .
1 . روزهء واجب : روزههاى واجب عبارتند از : روزهء ماه رمضان ؛ روزهء قضاى ماه رمضان ؛ روزهء كفّاره ( - - - ) روزهء كفّاره ) ؛ روزهء سومين روز اعتكاف ( - - - ) اعتكاف ) ؛ روزهء نذر ، عهد و يمين ؛ روزه اى كه