خورشيد ، اشياى ياد شده را كه به بول يا - بنابر مشهور - هر نجاست مايع يا جامد ديگرى كه عين آن زائل شده و رطوبتش باقى مانده ، نجس شده باشد ، پاك مىكند . « 1 » بنابر قول مشهور پاك كنندگى خورشيد در موارد يادشده همچون پاك كنندگى آب ، مطلق است و اختصاص به جهتى خاص ندارد . قول مقابل مشهور ، حصول طهارت از حيث جواز سجده بر آن است نه جهات ديگر از قبيل زدن دست تر بر آن . « 2 »
شرايط : خورشيد با شرايط زير اشياى ياد شده را پاك مىكند :
1 . خشكىِ نجاست مستند به تابش خورشيد باشد و بين شىء نجس و خورشيد مانعى وجود نداشته باشد ؛ بنابر اين ، تابيدن خورشيد از پس ابر بر شىء نجس ، آن را پاك نمىكند ، مگر آنكه ابر ، نازك باشد و عرفاً مانع محسوب نگردد . همچنين خورشيد به تنهايى چيز نجس را خشك كند ؛ بنابر اين اگر شىء نجس به وسيلهء خورشيد و باد خشك شود ، پاك نمىگردد ، مگر آنكه باد به قدرى كم باشد كه عرفاً نگويند در خشك كردن چيز نجس تأثير داشته است . در اينكه خشك شدن چيز نجس با انعكاس نور خورشيد از مثل آينه موجب پاك شدن آن است يا نه ، اختلاف است .
2 . زوال عين نجاست قبل از تابيدن آفتاب ؛ بنابر اين ، نجاستهايى همچون خون كه با خشك شدن ، جِرم آن باقى مىماند مشمول اين حكم نيست .
3 . تر بودن شىء نجس . در صورت خشك بودن آن ، بنابر مشهور ميان متأخران اگر با آب ، تر شود و سپس خورشيد آن را خشك كند پاك مىگردد . « 3 »
احكام : خورشيد همان گونه كه ظاهر زمين را پاك مىكند باطن آن را نيز كه متصل به ظاهر نجس آن است با تابيدن بر آن و خشك كردن پاك مىگرداند . « 4 »
تخلّى ( - - ) تخلّى ) رو به قرص خورشيد و ماه در فضاى باز در صورتى كه حائلى بين عورت و خورشيد يا ماه وجود نداشته باشد بنابر مشهور مكروه است . « 5 »
هامش
( 1 ) مستمسك العروة 2 / 75 - 86 .
( 2 ) جواهر الكلام 6 / 253 - 258 .
3 و 4 260 و 264 - 266 ؛ مستمسك العروة 2 / 82 - 86 .
( 5 ) الحدائق الناضرة 2 / 73 - 74 ؛ جواهر الكلام 2 / 62 - 64 .