مانند شير ، « 6 » و مسخ شدگان همچون فيل ، « 7 » غير خوردنىاند .
3 - 2 . حشرات : همهء انواع حشرات ( - - ) حشرات ) ، مانند موش و عقرب غير خوردنىاند . « 8 »
اسباب عروض تحريم : نجاستخوارى ( - - ) نجاستخوارى ) ، خوردن شيرخوك ( - - ) خوك ) و موطوء انسان واقع شدن ( - - ) آميزش با حيوان ) ، اسباب حرام شدن حيوان حلال گوشتاند .
تخم : خوردنى و غير خوردنى بودن تخم جانوران ، تابع خوردنى و غير خوردنى بودن گوشت آنها است « 9 » ( - - ) تخم ) .
ب . گياهان : گياهان خبيث و زيانآور ، مانند گياهان سمّى حرام است . « 10 »
ج . جمادات : مردار ؛ « 11 » اجزاى جدا شده از حيوان زنده ؛ « 12 » گِل و نيز بنابر قول برخى خاك ، جز تربت امام حسين عليه السّلام « 13 » ( - - ) تربت ) ؛ مواد سمى ؛ « 14 » مواد مست كننده ؛ « 15 » عين نجس ، مانند مدفوع ؛ « 16 » چيز متنجس قبل از تطهير و نيز متنجس تطهيرناپذير ، « 17 » و آنچه كه خبيث « 18 » يا داراى زيان قابل اعتنا باشد ، « 19 » حرام است .
سپرز ( طحال ) ؛ نرى ؛ دنبلان ؛ خون ؛ فضله و سرگين و بنابر مشهور ، مثانه ؛ زهره دان و بچه دان حيوان حلال گوشت ، غير خوردنى و حرام است . در حرمت فرج ؛ غدد ( دشول ) ؛ نخاع ؛ چيزى در مغز به اندازهء نصف نخود ؛ مردمك چشم ؛ پيه موجود در دو طرف گردن تا تيرهء پشت و آنچه به نام ذات الأشاجع ( - - ) ذات الأشاجع ) در ميان سُم حيوان قرار دارد ، اختلاف است .
برخى قائل به كراهتند « 20 » ( - - ) ذبح ) .
در مثل ماهى و ملخ ، همهء اجزاى آن ، جز خون و فضله ، خوردنى است . خون و فضلهء آن نيز اگر از خبائث شمرده شود حرام ، و گرنه حلال است . « 21 »
ساير احكام : استنجا ( - - ) استنجاء ) با خوردنيهايى كه در شرع محترمند ، مانند نان حرام است . « 22 »
سجده بر خوردنيها باطل است . « 23 »
خوراك از مصاديق نفقهء واجب به شمار مىرود « 24 » ( - - ) نفقه ) .
( - - ) خوردن ) .
هامش
( 6 ) جواهر الكلام 36 / 292 - 294 .
( 7 ) مستند الشيعة 15 / 99 .
( 8 ) جواهر الكلام 36 / 296 .
( 9 ) 333 .
( 10 ) مستند الشيعة 15 / 170 .
( 11 ) جواهر الكلام 36 / 337 .
( 12 ) 341 .
( 13 ) 355 - 358 .
( 14 ) 370 .
( 15 ) كلمة التقوى 6 / 366 .
( 16 ) جواهر الكلام 36 / 391 .
( 17 ) 390 .
( 18 ) مستند الشيعة 15 / 9 .
( 19 ) صراط النجاة 1 / 434 .
( 20 ) جواهر الكلام 36 / 342 - 351 ؛ مستند الشيعة 15 / 132 - 137 .
( 21 ) جواهر الكلام 36 / 350 ؛ مستند الشيعة 15 / 137 .
( 22 ) جواهر الكلام 2 / 50 .
( 23 ) 8 / 417 .
( 24 ) 31 / 376 .