اطعمه و اشربه : تناول كردن انواع مسكرات - به مقدار كم يا زياد - حرام و موجب ثبوت حدّ است ؛ هرچند مقدارى بنوشد كه مست نشود ؛ « 17 » ليكن نوشيدن آن هنگام اضطرار ( - - ) اضطرار ) جايز است . مداوا كردن با مسكرات حتّى در صورت انحصار مداوا به آن بنابر قول منسوب به مشهور جايز نيست . « 18 »
نوشاندن مسكرات به كودكان ، حرام « 19 » و به حيوانات ، مكروه است . « 20 »
غذا خوردن از سفرهاى كه بر آن شراب نوشيده مىشود حرام است . « 21 »
گوشت حيوان حلال گوشتى كه خمر نوشيده است حرام نيست ؛ ليكن بنابر مشهور قبل از مصرف شسته مىشود . امّا خوردن آنچه در شكم او است از قبيل معده ، دل و جگر ، بنابر مشهور جايز نيست ، هرچند شسته شود . « 22 » برخى ، حكم به كراهت خوردن آن كردهاند . « 23 » برخى نيز احكام ياد شده را به صورت مست شدن حيوان مقيّد كردهاند . « 24 »
غصب : غصب و تلف كردن خمر از مسلمان بنابر مشهور موجب ضمان نيست . برخى ، غصب آن را در فرضى كه نگهدارى آن براى تبديل به سركه باشد ، موجب ضمان دانستهاند . « 25 » غصب يا تلف كردن خمر متعلق به ذمّىاى كه آن را در خفا نگهدارى و مصرف مىكند ، موجب ضمان خواهد بود . « 26 »
شهادات : نوشيدن انواع مسكرات موجب فسق نوشنده و عدم پذيرش شهادت او مىگردد « 27 » ( - - ) شهادت ) .
حدود : حدّ نوشيدن انواع مسكرات ، هرچند به مقدار اندك ، هشتاد تازيانه است . « 28 » فردى كه دو بار شراب نوشيده و هر بار حد خورده ، بار سوم بنابر قول مشهور ، و بار چهارم بنابر قول برخى ، كشته مىشود . « 29 » زمان اجراى حدّ پس از رفع حالت مستى شرابخوار است . « 30 »
چنانچه دو شاهد ؛ يكى بر نوشيدن شراب و ديگرى بر قى كردن آن شهادت دهند ، حدّ جارى مىشود . در ثبوت حدّ در فرض شهادت هر دو شاهد بر قى كردن ، اختلاف است . « 31 »
برخى گفتهاند : كسى كه خمر را حلال مىشمارد و آن را مىنوشد ، حاكم شرع از
هامش
( 17 ) 36 / 373 - 374 .
( 18 ) 444 - 445 .
( 19 ) العروة الوثقى 1 / 187 ؛ التنقيح ( الطهارة ) 2 / 336 .
( 20 ) جواهر الكلام 36 / 420 .
( 21 ) 466 .
( 22 ) 289 - 290 .
( 23 ) كتاب السرائر 3 / 97 ؛ مسالك الافهام 12 / 33 ؛ كفاية الاحكام 2 / 606 ؛ رياض المسائل 12 / 173 .
( 24 ) منهاج الصالحين ( خويى ) 2 / 345 .
( 25 ) جواهر الكلام 37 / 44 .
( 26 ) 37 / 44 - 45 و 43 / 401 .
( 27 ) 41 / 46 .
( 28 ) 449 - 456 .
( 29 ) 461 - 462 .
( 30 ) 461 .
( 31 ) 462 - 463 .