نوبت ( دو به دو ) از طلوع فجر تا غروب آفتاب ، آب چاه را مىكشند . در وجوب يا استحباب اين عمل ، اختلاف است . مشهور قدما آن را واجب و مشهور متأخران ، مستحب مىدانند « 6 » ( - - ) آب چاه ) .
چنانچه شراب به سركه تبديل گردد ، پاك و حلال مىشود « 7 » ( - - ) انقلاب ) .
آيا براى تطهير ظرف نجس شده به شراب ، هفت بار شستن لازم است يا سه بار و يا چون ديگر نجاسات ، يك بار كافى مىباشد ؟ مسئله اختلافى است . « 8 »
استفاده از ظرف شراب براى نوشيدن و خوردن پس از تطهير آن بدون اشكال است ؛ ليكن به كارگيرى ظرف شرابى كه شراب در باطن آن نفوذ مىكند ، مثل ظروف چوبى و سفالىِ غير روغن مالى شده ، بنابر مشهور مكروه است . در مقابل ، برخى قائل به عدم جواز آن شدهاند . « 9 »
صلات : نماز گزاردن در اتاقى كه در آن شراب است ، بنابر قول مشهور مكروه است . « 10 »
جهاد : از شرايط عقد ذمّه عدم تظاهر ذمّى به محرّمات ، همچون شرابخوارى است . در اينكه در صورت عدم رعايت - در فرض عدم اشتراط آن در عقد ذمّه - عقد باطل مىگردد يا نه ، اختلاف است « 11 » ( - - ) اهل ذمّه ) .
تجارت : داد و ستد ، نگهدارى و هر گونه كسب با هر نوع شرابى ، حرام و معامله باطل است . « 12 » اين حكم شامل نگهدارى شراب جهت منفعت حلال ، مانند تبديل آن به سركه نمىشود . « 13 »
رهن : تبديل سركه به شراب در دست مرتهن ( گروگير ) موجب بطلان رهن مىگردد « 14 » ( - - ) رهن ) .
نكاح : دختر دادن به شرابخوار مكروه است . « 15 » مرد و زن كافرى كه شراب را مَهر قرار داده و سپس هر دو يا يكى از آنان مسلمان شدهاند ، در صورت عدم قبض مهر ، زوج قيمت آن را - بر اساس ارزشگذارى كسانى كه آن را حلال مىدانند - به زوجه مىپردازد . اگر هر دو يا زوج ، مسلمان ، و مهر تعيين شده شراب باشد ، بنابر قول مشهور عقد صحيح است و در صورت آميزش ، مهر المثل ( - - ) مهر المثل ) ثابت مىگردد .
برخى قدما حكم به بطلان عقد كردهاند . « 16 »
هامش
( 6 ) جواهر الكلام 1 / 209 - 212 .
( 7 ) جواهر الكلام 6 / 284 - 288 و 36 / 417 ؛ العروة الوثقى 1 / 258 .
( 8 ) الحدائق الناضرة 5 / 493 - 494 ؛ جواهر الكلام 6 / 369 .
( 9 ) جواهر الكلام 6 / 352 - 353 و 36 / 418 .
( 10 ) 8 / 369 - 370 ؛ ذخيرة المعاد / 245 .
( 11 ) جواهرالكلام 21 / 269 .
( 12 ) 22 / 8 - 12 ؛ مصباح الفقاهة 1 / 82 - 85 .
( 13 ) جواهر الكلام 22 / 40 .
( 14 ) 25 / 249 .
( 15 ) 30 / 115 .
( 16 ) 31 / 8 - 13 .