اطاعت از حكم ولايى : بدون شك ، اطاعت از حكم ولايى صادر شده از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و نيز امام معصوم عليه السّلام بر همگان واجب است ؛ چنان كه اطاعت از حكم ولايى فقيه جامع شرايط - بنابر قول به ثبوت چنين ولايتى براى او - در صورت عدم حصول يقين به اشتباه آن ، واجب مىباشد « 6 » ( - - ) ولايت فقيه ) .
تفاوت حكم ولايى با حكم اوّلى و ثانوى : مهمترين اين تفاوتها عبارت است از :
1 . احكام ولايى احكامى جزئى براى اجراى احكام كلّى الهى است ؛ ليكن احكام اوّلى و ثانوى احكامى كلّى است .
2 . بحث از احكام ولايى بحثى موضوعى است ؛ زيرا احكام ولايى از راه تطبيق كبراى احكام اوّلى يا ثانوى بر مصاديق آنها به دست مىآيد ؛ در حالى كه بحث از احكام اوّلى و ثانوى بحثى موضوعى نيست ؛ بلكه فقيه به عنوان فقيه اين نوع احكام را از منابع شرع استنباط مىكند .
3 . احكام ولايى در طول احكام اوّلى و ثانوى است نه در عرض آنها . « 7 »
حَكَميّت
- - ) تحكيم
حكومت
حكومت : ناظر و مفسّر بودن دليلى نسبت به دليلى ديگر / مقابل كشف / قضاوت ( - - ) قضاوت ) / ارش جنايت ( - - ) ارش ) .
حكومت به معناى نخست اصطلاحى در اصول فقه و از ابتكارات شيخ انصارى است و مراد از آن ، اين است كه يكى از دو دليل ، سيطرهگونه و چيرهدستانه از جهت ادا ( بيان مُفاد خود ) بر ديگرى مقدم مىشود . بنابر اين ، تقديم دليل حاكم بر دليل محكوم از جهت سند و نيز از جهت حجيّت نيست ؛ بلكه پس از تقديم يكى از دو دليل بر ديگرى ، نيز هر دو بر حجيّت
هامش
( 6 ) ولايت فقيه ( جوادى آملى ) / 469 ؛ اساس الحكومة الاسلامية / 194 - 197 .
( 7 ) بحوث فقهية هامّة / 500 - 501 .