حق كفالت
حق كفالت : سلطنت مكفول له بر كفيل به سبب عقد كفالت .
حق كفالت سلطنتى است كه با عقد كفالت ( - - ) كفالت ) براى مكفول له بر كفيل حاصل مىشود و نتيجهء آن وجوب احضار مكفول بر كفيل هنگام مطالبهء مكفول له است . از آن در باب كفالت سخن گفتهاند .
مكفول له مىتواند از كفيل بخواهد مكفول را احضار كند و با احضار او ، ذمّهء كفيل از حق برى مىشود . « 1 »
حق كفالت قابل اسقاط « 2 » و نيز قابل انتقال از راه ارث در صورت مرگ مكفول له « 3 » است ؛ ليكن قابل نقل و انتقال اختيارى نيست ؛ از اين رو ، با فروش دين يا حوالهء آن به ديگرى ، حق كفالت از بين مىرود و به ديگرى انتقال نمىيابد . « 4 »
حق اللَّه
حق اللَّه : حق ثابت براى خداوند .
حق اللَّه ، مقابل حق الناس عبارت است از متعلّق الزام شرعى كه به لحاظ مصلحت مخاطبان تشريع شده است ، مانند وجوب نماز ، روزهء ماه رمضان و حج ( - - ) حق ) .
حق مارّه
حق مارّه : حق رهگذر بر درخت ميوه يا زراعت در خوردن از آن .
از آن در باب تجارت و اطعمه و اشربه سخن گفتهاند .
تصرف در مال ديگرى بدون اجازهء او حرام است . مواردى از اين حكم استثنا شده است ، از جمله : خوردن از ميوه درخت ، زراعت و سبزيها براى كسى كه به طور اتفاقى از كنار آنها عبور مىكند ، كه بنابر مشهور ، بلكه اجماعِ ادعا شده با شرايط زير جايز است . « 1 »
1 . منجر به افساد نگردد ؛ بدين معنا كه شاخهء درخت و ساقهء گياه و زراعت را نشكند ، به قدر متعارف بخورد ، خوردن در حدى نباشد كه بر محصول باغ و مزرعه تأثير چشمگير بگذارد . بنابر اين ، چنانچه چند نفر از يك جا - هرچند اندك - بخورند
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 26 / 189 .
( 2 ) مسالك الافهام 4 / 252 .
( 3 ) جامع المقاصد 5 / 394 ؛ جواهر الكلام 26 / 205 .
( 4 ) جامع المقاصد 5 / 406 - 407 .
1 الحدائق الناضرة 18 / 286 .