حق رجوع
حق رجوع : حق بازگشت و برهم زدن عقد يا ايقاع .
حق رجوع عبارت است از حق بازگشت و برهم زدن قرارداد ، در عقدهاى جايز ، مانند هبه ( - - ) هبه ) ، مضاربه ( - - ) مضاربه ) و شركت ( - - ) شركت ) كه در پى حكم شارع به جواز اين نوع عقود ، براى دو طرف عقد ثابت مىگردد .
همچنين حق بازگشت شوهر به همسر خود در طلاق رجعى ( - - ) طلاق رجعى ) و حق بازگشت زوجه به بذل خود در طلاق خلع ( - - ) خلع ) . از عنوان ياد شده در بابهايى نظير تجارت ، هبه و طلاق سخن گفتهاند .
حق رجوع در عقدهاى جايز به معناى جواز رجوع هر يك از دو طرف عقد و برهم زدن آن است ، كه حكمى شرعى است ، نه حق به معناى اصطلاحى ( - - ) حق ) . نتيجهء آن عدم قابليت براى اسقاط و نقل و انتقال است .
چنان كه مصالحه بر آن نيز صحيح نيست . « 1 »
آيا حق رجوع زوج به زوجه در عدّهء طلاق رجعى ( - - ) عدّه ) و نيز حق رجوع زوجه به بذل در طلاق خلع ، حكمى شرعى است تا قابل اسقاط و مصالحه نباشد يا حقّى اصطلاحى ، تا قابل اسقاط و مصالحه باشد ؟ مسئله اختلافى است . « 2 »
حق رهانت
حق رهانت : سلطنت ثابت براى مرتهن بر مال رهنى .
حق رهانت عبارت است از سلطنتى كه به سبب عقد رهن براى مرتهن بر مال رهنى حاصل مىشود و بر اثر آن ، مرتهن مىتواند در صورت خوددارى بدهكار از پرداخت بدهى ، با فروختن مال رهنى ، طلب خود را وصول كند . « 1 » از آن در باب تجارت و رهن سخن گفتهاند .
حق رهانت از حقوق قابل اسقاط است و با مرگ مرتهن به وارث وى منتقل مىشود . « 2 » برخى گفتهاند : حق رهانت
هامش
( 1 ) قواعد الاحكام 2 / 408 ؛ جامع المقاصد 9 / 169 ؛ العروة الوثقى [ تكملة ] 3 / 173 ؛ حاشيه بر رسالهء ارث / 28 و 30 ؛ مصباح الفقاهة 6 / 202 .
( 2 ) جامع الشتات 3 / 151 ؛ بلغة الفقيه 1 / 20 - 22 ؛ وسيلة النجاة / 390 و 796 .
1 بلغة الفقيه 1 / 51 .
2 جواهر الكلام 25 / 258 ؛ حاشية كتاب المكاسب ( اصفهانى ) 1 / 21 .