1 . تعداد آنان دو برادر يا بيشتر ، يا يك برادر و دو خواهر ، يا چهار خواهر با مادر باشد .
2 . بنابر مشهور ، قاتل يا كافر و يا برده نباشند .
3 . برادران يا خواهران پدرى و مادرى يا پدرى باشند ، نه مادرى .
4 . بنابر مشهور ، پدر نيز زنده باشد .
5 . برادران يا خواهران ، متولد شده باشند . « 4 »
حج بذلى
حج بذلى : حجى كه هزينهء آن را ديگرى پرداخت كند .
به بذل كننده « باذل » و به كسى كه به او بذل مىگردد « مبذول له » گفته مىشود و از آن در باب حج سخن رفته است .
حصول استطاعت : آيا با بذل هزينهء حج از سوى ديگرى - به اينكه بگويد : با خرج من حج بگزار يا پول حج را در اختيار او قرار دهد - استطاعت ( - - ) استطاعت ) حاصل مىشود ؟ قول مشهور - بلكه بر آن ادعاى اجماع شده - حصول استطاعت است . در اين صورت ، اگر مبذول له بذل را نپذيرد حج بر ذمّهء او مستقر مىشود . البتّه اگر قبول بذل مستلزم منت گذارى بذل كننده و هتك بذل شونده گردد ، به تصريح برخى ، قبول آن واجب نيست . « 1 » همچنين اگر قبول بذل و حج گزاردن موجب اخلال در روند زندگى وى شود . « 2 »
در حصول استطاعت و وجوب حج با بذل ، تفاوتى بين بذل عين آنچه در حج بدان نياز است و بين بذل قيمت آن نيست ؛ چنان كه تفاوتى بين بذل به گونهء اباحهء محض ، بدون تمليك و بين بذل تمليكى نيست . « 3 » برخى قدما ، حج بذلى را تنها در بذل تمليكى واجب دانستهاند « 4 » و برخى متأخران ، وجوب حج بذلى را به صورت بذل عين ما يحتاج ، از قبيل توشه و مركب اختصاص دادهاند . « 5 »
حج بذلى از حَجة الاسلام كفايت مىكند ؛ بنابر اين ، اگر مبذول له پس از گزاردن حج مستطيع شود حج بر او واجب نخواهد بود . « 6 »
هامش
( 4 ) جواهر الكلام 39 / 83 - 89 .
1 مناسك حج ( مراجع ) / 32 - 33 .
2 33 .
3 جواهر الكلام 17 / 263 - 266 .
4 كتاب السرائر 1 / 517 .
5 حاشية شرائع الاسلام / 220 .
6 جواهر الكلام 17 / 267 ؛ معتمد العروة 1 / 175 .