اوّل در بابهاى طهارت ، صلات ، زكات ، تجارت و اطعمه و اشربه سخن گفتهاند .
آب جو : از جو ، با روشى خاص نوشابهاى گرفته مىشود به نام « فُقّاع » كه نوشيدن آن حرام و نزد همهء قائلان به نجاست خمر ، نجس است ، هرچند مست كننده نباشد ( - - ) فقّاع ) . چنان كه از انواع مست كنندهها ، شراب تهيّه شده از جو است كه از آن به « مِرز » يا « جِعَه » ياد مىشود . « 1 »
نان جو : خوردن نان جو و ترجيح آن بر نان گندم و ديگر نانها مستحب است . « 2 »
سجده بر پوست جو : سجده بر خوراكيهاى روييده از زمين ، مانند جو و گندم صحيح نيست ؛ ليكن در صحّت سجده بر پوست جو و گندم اختلاف است . « 3 »
زكات جو : جو از غلّات چهارگانهاى است كه زكات به آنها تعلّق مىگيرد « 4 » ( - - ) زكات ) . زكات فطره ( - - ) زكات فطره ) را مىتوان از جو ، آرد و يا قيمتِ آن پرداخت كرد . « 5 »
تجارت جو : بنابر قول مشهور چند چيز ، از جمله جو مشمول حكم حرمت يا كراهت احتكارند « 6 » ( - - ) احتكار ) . در مسئلهء زكات و ضمان ، جو و گندم دو جنس به شمار مىروند . از اين رو ، نصاب يكى با ديگرى تكميل نمىشود ؛ چنان كه ذمّهء مشغول به يكى با اداى ديگرى برى نمىگردد . امّا در مسئلهء ربا بنابر مشهور جو و گندم يك جنس محسوب مىشوند و داد و ستد آن دو به زيادى يكى بر ديگرى ربا و حرام است . « 7 » بيع محاقله ( - - ) بيع محاقله ) - كه به گفتهء گروهى حرام و باطل است - به بيع خوشهء گندم در برابر گندم اختصاص ندارد ، بلكه بيع خوشهء جو در برابر جو يا گندم و خوشهء گندم در برابر جو را نيز دربر مىگيرد . « 8 »
از جو به معناى دوم به مناسبت در ابواب مختلفى نظير طهارت ، صلات ، زكات و ديات سخن رفته است .
در كتب فقهى به تبعِ روايات از جو به عنوان واحد وزن و طول نام برده شده كه مقصود ، جوِ معمولى از حيث حجم و وزن است .
از جوِ واحد طول در مسئلهء نماز مسافر و اينكه يكى از شرايط قصر نماز ، پيمودن مسافت دو بريد است ، ياد شده است . در تحديد بريد آمده است : دو بريد ، 24 ميل ، هر ميل چهار هزار ذراع ، هر
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 6 / 3 ، 38 و 41 / 451 ؛ وسائل الشيعة 25 / 279 .
( 2 ) وسائل الشيعة 25 / 12 .
( 3 ) جواهرالكلام 8 / 419 ؛ مستمسك العروة 5 / 497 ؛ العروة الوثقى 2 / 391 .
( 4 ) جواهر الكلام 15 / 205 - 207 .
( 5 ) 514 - 518 .
( 6 ) 22 / 481 .
( 7 ) 23 / 344 - 347 .
( 8 ) 24 / 100 .