كفّاره نمىكند . « 16 » همچنين انكار جنين سبب لعان ( - - ) لعان ) نمىگردد . « 17 »
عتق و تدبير : چنانچه كنيزِ باردار آزاد گردد ، جنين او نيز - به شرط عدم استثنا - آزاد مىشود . در اينكه با استثنا نيز آزاد مىشود يا نه ، اختلاف است . « 18 » آيا حكم تابعيّت ، در تدبير ( - - ) تدبير ) نيز جريان دارد ؛ بدين معنا كه در تدبير كنيز حامله ، جنين نيز در حكم تدبير تابع مادر است يا نه ؟ مسئله اختلافى است . مشهور فقها ، تدبير كنيز باردار را تدبير جنين او نمىدانند . برخى بين صورت علم به حاملگى كنيز هنگام تدبير و جهل به آن تفصيل داده و تنها در فرض نخست جنين را نيز مدَبَّر و تابع حكم مادر دانستهاند . « 19 »
عتق و تدبير جنين ، خواه به طور مستقل و يا به انضمام مادر صحيح است .
در فرض استقلال ، تدبير و عتق او به مادرش سرايت نمىكند . « 20 »
صيد و ذباحه : تذكيهء جنين به تذكيهء حيوان است ، به شرط آنكه روح در آن دميده نشده و خلقتش تمام باشد . آيا در صورت دميده شدن روح در آن نيز همين حكم را دارد ؟ مسئله اختلافى است . « 21 »
ديات : سقط جنين ، حرام و موجب ثبوت ديه است . ديهء آن با توجه به مراحل تكوّن جنين متفاوت است « 22 » ( - - ) سقط جنين ) .
جو
جو : از غلّات / واحد وزن و طول .
جو ، گاه به لحاظ جنس آن مطرح و موضوع احكامى قرار گرفته و گاه به عنوان واحد طول و وزن از آن ياد شده است . نگاه نخست به جو ، نگاه استقلالى است كه از آن به « شعير » ياد مىشود و نگاه دوم ، نگاه طريقى است كه از آن به « شعيره » تعبير مىشود . از جو به معناى
هامش
( 16 ) جواهر الكلام 33 / 201 .
( 17 ) 34 / 13
( 18 ) 178 .
( 19 ) 210 .
( 20 ) 251 .
( 21 ) 36 / 180 - 184 .
( 22 ) مهذّب الاحكام 25 / 253 .