از سوى او مىرود . « 1 » برخى تظلّم را مطلقا جايز دانستهاند . « 2 »
از غسلهاى مستحب ، غسل به جهت تظلّم نزد خداى متعال و سپس خواندن دو ركعت نماز و دعاى وارد شده است . « 3 » ( - - ) دادخواهى )
تظليل
- - ) سايه
تعادل و تراجيح
تعادل و تراجيح : همسان بودن دو دليل متعارض ( تعادل ) يا مرجّح داشتن يكى نسبت به ديگرى ( ترجيح ) .
مراد از تعادل ، تساوى دو دليل متعارض ( - - ) تعارض ) در همهء عوامل ترجيح است . واژهء ترجيح ، مصدر و جمع آن ( بر خلاف قواعد ادبى عرب كه بايد ترجيحات باشد ) تراجيح است به معناى اسم فاعل يعنى مرجّح ؛ و مرجّح عبارت است از ويژگيها و خصوصياتى كه سبب تقدّم يكى از دو دليل متعارض بر ديگرى مىشود . « 1 » از آن در اصول فقه مبحث تعادل و تراجيح به تفصيل سخن رفته است .
هرگاه دو دليل كه برحسب ظاهر با يكديگر متعارض هستند از نظر عرف قابل جمع باشند ، تعارض بر طرف و به مقتضاى جمع عرفى عمل مىشود ، همچون عام و خاص و مطلق و مقيّد ؛ ولى اگر از نظر عرف قابل جمع نباشند به مرجّحات رجوع مىشود و در صورتى كه يكى نسبت به ديگرى مرجّح داشته باشد به آن عمل مىشود و اگر هيچيك بر ديگرى مرجّح نداشت و هر دو از اين جهت يكسان بودند در اينكه قاعدهء اوّلى سقوط هر دو دليل از حجّيت و عدم عمل به آن دو است يا تخيير در عمل به هريك از دو دليل ، اختلاف است . بنابر قول به تساقط ، در قاعدهء ثانوى اختلاف شده است كه آيا مكلّف مخيّر بين عمل به مفاد هريك از دو دليل است ، يا بايد توقّف كرده و در مقام عمل احتياط نمايد هرچند احتياط مخالف مفاد هر دو دليل باشد ؛ بسان جمع ميان قصر و اتمام در مورد تعارض ادلّه نسبت به آن دو ، و يا به دليل موافق
هامش
( 1 ) . جواهر الكلام 22 / 66
( 2 ) . الحدائق الناضرة 18 / 161
( 3 ) . العروة الوثقى 1 / 463 .
1 . اصول الفقه 2 / 185