تطفيف
تطفيف : كمفروشى .
قرآن كريم مطفّفان و كمفروشان را مستحقّ عذاب جهنم معرّفى كرده است . « 1 » ازاينرو كمفروشى از گناهان كبيره ( - - ) گناه كبيره ) شمرده شده است . « 2 » در اينكه مراد از تطفيف ، كمفروشى در همهء اجناس است يا كمفروشى در خصوص كالاهايى كه با پيمانه و وزن معامله مىشوند اختلاف است « 3 » ( - - ) كمفروشى ) .
تطوّع
تطوّع : بهجا آوردن طاعتهاى غير واجب به قصد تقرّب .
تطوّع از مادّهء « طوع » به معناى بهجا آوردن طاعت است . مراد از آن در كلمات فقها انجام دادن طاعتهايى است كه بر مكلّف واجب نيست ، بلكه مستحب است .
تطوّع بر خود طاعات مستحب نيز اطلاق شده است ، مانند روزهء تطوّعى و نماز تطوّعى كه مراد روزه و نماز مستحب است .
تفاوت تطوّع و تبرّع ( - - ) تبرّع ) اين است كه مورد تبرّع ( متبّرع به ) اعم از مورد تطوّع است . تبرّع ، واجبات ، عقود و ايقاعات را نيز دربر مىگيرد . ضمن آنكه در تطوّع قصد اطاعت و تقرّب معتبر است بر خلاف تبرّع كه در مفهوم آن چين قصدى نهفته نيست . از اين عنوان در بابهايى نظير صلات ، صوم ، حج و نذر سخن رفته است .
حكم كلّى : تطوّع به معناى بهجا آوردن آنچه طاعت به شمار مىرود به قصد تقرّب ، فى نفسه امرى مطلوب و مستحب است مگر در صورت وجود مانع مانند سفر در روزهء تطوّعى بنابر قولى كه سفر را مطلقا مانع صحّت روزه مىداند و يا مزاحمت با واجبى ، مانند خواندن نماز مستحب در وقت نماز واجبى كه وقت آن تنگ است . تطوّع در اين فرض حرام و نماز نافله باطل است . در حرمت تطوّع در وسعت وقت نماز واجب ، اختلاف است « 1 » ( - - ) نماز مستحب ) . يا گزاردن حج تطوّعى از سوى كسى كه حج واجب بر او استقرار يافته كه صحيح نيست ؛ « 2 »
هامش
( 1 ) . مطفّفين / 1
( 2 ) . جواهر الكلام 13 / 320
( 3 ) . كتاب المكاسب 1 / 199 ؛ مصباح الفقاهة 1 / 244 .
1 . جواهر الكلام 7 / 241 و 16 / 338 ؛ مستمسك العروة 5 / 131 - 137
2 . جواهر الكلام 17 / 363