تظاهر به فسق
تظاهر به فسق [ - تجاهر به فسق ] :
آشكارا انجام دادن گناه .
مراد از عنوان ياد شده ، ارتكاب علنى گناه با علم و التفات به گناه بودن آن در مرئى و منظر ديگران است . ازاينرو ، ارتكاب گناه از روى جهل يا سهو ، تجاهر محسوب نمىشود ؛ چنانكه تظاهر به آن با عذر ، هرچند غير موجّه - مانند همكارى با ظالم با ابزار معذور بودن در اين كار - تجاهر به شمار نمىرود . و نيز بر تظاهر به گناه نزد دوستان و خواصّ ياران ، تجاهر صدق نمىكند مگر آنكه شمارشان زياد باشد . « 1 » از اين عنوان به مناسبت در باب جهاد و تجارت سخن رفته است .
حكم : تظاهر به گناه حرام است « 2 » و كسى كه تظاهر به گناه مىكند ، در شرع داراى حرمت نيست . ازاينرو ، غيبت او ( - - ) غيبت ) نزد كسى كه بر گناهش مطلع نيست جايز است و اگر كسى او را با عناوينى همچون فاسق ، حقير ، پست ( وضيع ) و مانند آن از عناوين و القابى كه استحقاق آن را دارد ، خطاب كند ، كيفر حد ( - - ) حدود ) يا تعزير ( - - ) تعزير ) بر او جارى نمىشود . « 3 » البتّه در اينكه غيبت كردن از چنين شخصى مطلقا جايز است يا تنها در قلمرو گناهى كه بدان تظاهر كرده ، اختلاف است . « 4 »
از شرايط صحّت عقد ذمّه ، تعهّد كافر ذمّى به عدم تظاهر به محرّمات اسلامى است . در صورت تظاهر وى به منكرى مانند نوشيدن شراب ، حكم اسلامى دربارهء او جارى و پيمان ذمّهاش باطل مىگردد « 5 » ( - - ) اهل ذمّه ) .
( - - ) آشكار ) ( - - ) اشهار )
تظلّم
تظلّم : شكايت كردن از ظلم كسى .
از آن به مناسبت در باب طهارت و تجارت سخن رفته است .
از مستثنيات حرمت غيبت ( - - ) غيبت ) تظلم نزد كسى است كه اميد به رفع ستم
هامش
( 1 ) . كتاب المكاسب 1 / 346 ؛ المكاسب المحرّمة ( امام خمينى ) 1 / 416 ؛ فقه الصادق 14 / 370
( 2 ) . مهذب الاحكام 15 / 244
( 3 ) . جواهر الكلام 41 / 412
( 4 ) . 22 / 69 ؛ كتاب المكاسب 1 / 343 - 345
( 5 ) . جواهر الكلام 21 / 269 - 270 .