تسامح در ادلّهء سنن ؛ قاعده
- - ) قاعدهء تسامح در ادلّهء سنن
تسامع
- - ) استفاضه
تساوى
تساوى : برابر و يكسان بودن .
از آن به مناسبت در بابهايى نظير اجتهاد و تقليد ، صلات ، جهاد ، سبق و رمايه ، قصاص و ديات سخن رفته است .
اجتهاد و تقليد : دو مجتهدى كه در علم و تقوا با يكديگر برابرند غير مجتهد مىتواند از هريك از آن دو تقليد ( - - ) تقليد ) كند . « 1 »
صلات : بنابر مشهور ، جايز است محل ايستادن امام و مأموم در نماز جماعت مساوى باشد . « 2 »
مساوى بودن محل سجده با مكان ايستادن نمازگزار استحباب دارد . « 3 »
نمازگزاردن برابر قبر معصوم عليه السّلام كراهت دارد . برخى آن را حرام دانستهاند . « 4 »
جهاد : خانهاى را كه ذمّى ( - - ) اهل ذمّه ) بنا يا تجديد بنا مىكند نبايد از خانهء همسايگان مسلمانش بلندتر باشد .
بنابر مشهور برابر بودن آن نيز جايز نمىباشد . « 5 »
سبق و رمايه : از جمله شرايط صحّت عقد مسابقه ( - - ) مسابقه ) آن است كه بايد همهء آنچه مسابقه با آنها صورت مىگيرد - همچون اسبها - در اصل احتمال سبقت ، با يكديگر مساوى باشند ، بدين معنا كه در هريك احتمال سبقت و پيشى گرفتن بر ديگرى برود . « 6 »
قصاص : از جمله شرايط قصاص ، تساوى در دين و آزادى است ؛ بنابراين مسلمان در برابر كافر « 7 » و انسان آزاد در برابر برده « 8 » قصاص نمىشوند . در قصاص اعضا ، تساوى دو عضو - از نظر سلامت و اصلى بودن - شرط است . بنابراين عضو سالم در برابر عضو فلج و انگشت اصلى در برابر انگشت زايد قصاص نمىشود .
هامش
( 1 ) . العروة الوثقى 1 / 6
( 2 ) . مستمسك العروة 7 / 233
( 3 ) . جواهر الكلام 10 / 173
( 4 ) . العروة الوثقى 1 / 585 - 586
( 5 ) . جواهر الكلام 21 / 284 - 285
( 6 ) . 28 / 226
( 7 ) . 42 / 150
( 8 ) . 81