سر ؛ بردن نام خدا ؛ پيش نهادن پاى چپ هنگام ورود و پاى راست هنگام خروج از محل تخلّى ؛ خواندن دعاهاى وارد شده ؛ تكيه كردن بر پاى چپ ؛ تطهير مخرج غائط پيش از مخرج بول ؛ تنحنح ( - - ) تنحنح ) ؛ استبراء ( - - ) استبراء ) پس از ادرار ؛ « 5 » انتخاب مكان مناسب براى ادرار كردن - مانند مكانى كه قدرى بلند است - به جهت مصون ماندن از ترشّح بول به بدن و لباس . « 6 »
مكروهات : امور ذيل از مكروهات تخلّى به شمار مىرود : تخلّى در راهها ؛ چاههاى آب ؛ زير درختان داراى ميوه ؛ توقّفگاههاى كاروانها و مسافران ؛ جلوى در خانهها و مانند آن - همچون مغازهها - كه موجب لعن و نفرين مردم مىگردد ؛ روى قبرها و بين آنها ؛ عورت را به سمت قرص ماه يا خورشيد گرفتن ؛ خوردن ؛ آشاميدن ؛ مسواك زدن ؛ طولانى نشستن و سخن گفتن . همچنين بول كردن در حالت ايستاده ، رو به باد ، از بلندى مانند پشتبام ، بر زمين سخت ، در آب - اعم از راكد و جارى - و در لانهءحيوانات مكروه است . « 7 » ( - - ) مستراح )
تخلية السّرب
تخلية السّرب : بىمانع ( بىخطر ) بودن راه .
مراد از عنوان ياد شده بىخطر بودن مسير نسبت به جان ، مال و آبرو است « 1 » و از آن به مناسبت در باب صلات و حج ياد شده است .
استطاعت ، شرط وجوب حج و از اركان آن ، تخلية السرب است كه در صورت عدم حصول آن ، حج واجب نيست « 2 » و چنانچه با وجود خطر ، حج بگزارد بنابر مشهور از حجّة الاسلام كفايت نمىكند « 3 » ( - - ) استطاعت ) .
از شرايط وجوب نماز جمعه - در فرض وجوب آن - بىخطر بودن مسير آن است « 4 » ( - - ) نماز جمعه ) .
هامش
( 5 ) . جواهر الكلام 2 / 6 و 55 - 59 ؛ العروة الوثقى 1 / 178 - 179
( 6 ) . مستند الشيعة 1 / 394
( 7 ) . جواهر الكلام 2 / 59 - 75 .
( 1 ) . مستند الشيعة 11 / 60
( 2 ) . جواهر الكلام 17 / 280
( 3 ) . مستمسك العروة 10 / 181 - 182
( 4 ) . اشارة السبق / 97 ؛ جامع الخلاف و الوفاق / 88 .