انجام ندارد حتّى بنابر قول به مصلحت سلوكى ( - - ) مصلحت سلوكى ) ؛ ليكن بنابر قول به تصويب ، يا اصولا موضوعى براى اجزاء باقى نمىماند ؛ چنانكه مفاد تصويب اشعرى چنين است و يا آنكه عمل برطبق حكم ظاهرى - هرچند مخالف حكم واقعى باشد - مجزى خواهد بود ، چنانكه مقتضاى تصويب معتزلى چنين است . « 2 »
تخطّى رقاب
تخطّى رقاب : عبور و گام نهادن از فراز گردنها .
عنوان ياد شده به مناسبت در باب صلات به كار رفته است .
مستحب است انسان هنگام شركت در نماز جمعه يا جماعت در جاى خالى بنشيند و براى رفتن به صف جلوتر از فراز سر و گردن نمازگزاران عبور نكند . هرچند اين كار براى امام و نيز براى مأموم در صورتى كه صف جلو خالى باشد كراهت ندارد . « 1 »
تخفيف
- - ) تيسير
تخلّل
- - ) تخليل
تخلّى
تخلّى : ادرار يا غائط كردن .
از آن در باب طهارت سخن رفته است .
واجبات : پوشاندن عورت ( - - ) عورت ) هنگام تخلّى از ناظر محترم ( انسان بالغ يا غير بالغ مميّز ) ( - - ) پوشش ) و نيز استنجاء ( - - ) استنجاء ) پس از آن براى نماز ، واجب است . « 1 » در صورتى كه محل تخلّى روبه قبله ساخته شده باشد ، انحراف از قبله واجب است . « 2 » در اين حكم - بنابر مشهور - فرقى بين خانه و صحرا نيست ؛ هرچند برخى قدما نشستن بر محل تخلّىاى را كه در خانه ، رو يا پشت به قبله ساخته شده جايز دانستهاند . « 3 »
محرّمات : استقبال و استدبار قبله در حال تخلّى ؛ همچنين تخلّى در ملك ديگرى بدون اجازه وى حرام است . « 4 »
مستحبّات : موارد زير از آداب و مستحبّات تخلّى به شمار مىرود : پنهان و پوشيده بودن تمام بدن از انظار ؛ پوشاندن
هامش
( 2 ) . اصول الفقه 1 / 229 - 231 ؛ اجود التقريرات 1 / 286 ؛ الاصول العامة / 623 .
1 . الجامع للشرائع / 95 ؛ الألفية و النفلية / 132 - 133 .
1 . العروة الوثقى 1 / 164 و 172
2 . شرائع الإسلام 1 / 14
3 . جواهر الكلام 2 / 8 - 11
4 . العروة الوثقى 1 / 116