تبرّى
تبرّى : بيزارى جستن از دشمنان خدا .
تبرّى اصطلاحى كلامى در برابر تولّى از آموزههاى اسلام بويژه نزد شيعهء اماميّه است . تبرّى از ريشهء « برء » است و در زبان فارسى بيشتر به صورت « تبرّا » به كار مىرود . تبرّى ريشه در قرآن كريم دارد و « برائت » نام يك سورهء قرآن است كه با برائت خدا و پيامبرش از مشركان آغاز مىگردد . در روايات نيز بر اهميّت مسئلهء تبرّى ، فراوان تأكيد شده است . در حديثى از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله ، تبرّى از مهمترين و استوارترين رشتههاى ايمان ذكر شده است . « 1 » و در روايتى از امام صادق عليه السّلام به وجوب برائت از مخالفان دين خدا و دوستان دشمنان خدا تصريح شده است . « 2 » در روايتى ديگر از ايشان ، حقيقت ايمان ، تبرّى همراه با تولّى - كه مفهوم متضاد و مخالف آن است - دانسته شده است . « 3 »
دشمنان خدا عبارتند از مشركان ، كافران و كسانى كه منكر امامت و ولايت امامان معصوم عليهم السّلام هستند . از عنوان تبرّى به مناسبت در باب طهارت و صلات سخن رفته است .
تبرّى از دشمنان خدا ، واجب است ؛ « 4 » بلكه از مهمترين اركان دين به شمار مىآيد « 5 » و تحقّق بخش ايمان ( به معناى خاص آن ) است « 6 » ( - - ) ايمان ) . تبرّى از امورى است كه به محتضر ( - - ) احتضار ) و ميّت ، تلقين ( - - ) تلقين ) مىشود . « 7 » از اعمال شب و روز جمعه تبرّى از گمراهان و دشمنان اهل بيت عليهم السّلام است . « 8 » ( - - ) تولّى )
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة 16 / 177
( 2 ) . الإعتقادات فى دين الإمامية / 86
( 3 ) . بحار الأنوار 66 / 241
( 4 ) . بدايع الكلام / 264 ؛ مرآة العقول 8 / 259 ؛ وسائل الشيعة 16 / 176 ؛ التعليقة على المكاسب 1 / 232
( 5 ) . مرآة العقول 12 / 114
( 6 ) . البيان / 241
( 7 ) . كشف الغطاء 2 / 251 و 289
( 8 ) . الكافى فى الفقه / 153 .