دانستهاند نه براى تعيين حقيقى يا مجازى بودن مراد متكلّم از لفظ . « 3 »
تبارى
تبارى : ابراء دو طرفه .
به عمل دو مديونى كه هريك ديگرى را نسبت به طلب خود ابراء ( - - ) ابراء ) مىكند تبارى گفته مىشود و از آن در باب تجارت سخن رفته است .
در معاملهء همجنس پيمانهاى يا وزنى - مانند معاملهء گندم به گندم - فزونى يكى بر ديگرى ، ربا ( - - ) ربا ) و حرام است . از راههاى رهايى از ربا در اينگونه معاملات ، ابراء دو طرف پس از قرض دادن ( - - ) قرض ) به يكديگر است ، مثلا احمد يك من گندم به حسن و حسن دو من گندم به احمد قرض دهد و سپس همديگر را ابراء كنند .
در اين صورت ربا تحقّق نمىيابد . « 1 »
تبازخ
تبازخ : پشت را مانند زين اسب قرار دادن .
تبازخ آن است كه انسان سينهء خود را به سمت جلو و پشتش را به داخل برد و كمانه كند ، بهگونهاى كه پشتش ، همچون زين اسب گردد . از اين عنوان در باب صلات سخن رفته است .
تسويهء پشت ( كشيدن گردن و موازى قرار دادن پشت با آن ) در ركوع مستحب و تبازخ ، مكروه است . « 1 »
تباكى
تباكى : خود را به گريه واداشتن .
گريه اگر به آسانى و به دليل رقّت قلب باشد « بكاء » ناميده مىشود ؛ ولى اگر با تكلّف ، هرچند بر اثر تصوّر و تذكّر مصائب خاصّى جريان پيدا كند « تباكى » ناميده مىشود . « 1 » از اين عنوان به مناسبت در باب صلات و حج سخن رفته است .
تباكى به جهت محبّت به خداوند متعال يا اشتياق به بهشت و يا بيم از خوف الهى بويژه در نماز ، « 2 » تعقيب نماز « 3 » ( - - ) تعقيب ) ،
هامش
( 3 ) . كفاية الاصول 1 / 19 ؛ محاضرات فى اصول الفقه ( مسلسل 43 ) 1 / 130 ؛ تهذيب الاصول ( امام خمينى ) 1 / 41 .
1 . جواهر الكلام 23 / 396 .
1 . تذكرة الفقهاء 3 / 178 ؛ الدروس الشرعية 1 / 176 .
1 . مسالك الافهام 1 / 228 ؛ كشف الغطاء 3 / 501
2 . ذكرى الشيعة 4 / 11 ؛ مجمع الفائدة 3 / 76
3 . الرسائل العشر / 87