يا پايينترين آن ( 75 تازيانه ) - بنابر اختلاف در مسئله - باشد . « 4 »
تأديب كودك با زدن تا سقف پنج يا شش تازيانه با ملايمت و نرمى ، تأديب شاگرد تا سه ضربه و تأديب زن و برده تا ده تازيانه جايز است . در كراهت يا حرمت افزون بر اندازههاى ياد شده اختلاف است . برخى افزون بر ده ضربه را مكروه دانستهاند . « 5 »
در بعضى روايات ، زدن كودك نه سالهء نافرمان جهت وادار كردن وى به وضو و نماز در صورت نياز ، جايز شمرده شده است . « 6 »
شوهر مىتواند همسر ناشزهء خود ( نافرمان نسبت به حقوق واجب شوهر ) را تأديب كند . براى تأديب وى مراتبى قرار داده شده است ، مانند سخن گفتن و نصيحت ، پشت كردن به وى در رختخواب و زدن به مقدار رفع نشوز ، بدون آنكه موجب ايجاد جراحت و زخم و كبودى گردد « 7 » ( - - ) نشوز ) .
ضمان تأديبكننده : چنانچه بر اثر تأديب ، به كودك آسيبى برسد يا بميرد تأديبكننده ضامن ديه ( - - ) ديه ) يا ارش ( - - ) ارش ) خواهد بود . « 8 » همچنين اگر بر اثر تأديب زن آسيبى به وى برسد شوهر ضامن است . « 9 » برخى بين ولىّ كودك و شوهر فرق گذاشته و ولىّ را ضامن ندانستهاند .
برخى ديگر نيز الحاق شوهر به ولىّ را در عدم ضمانت ، بعيد ندانستهاند . « 10 » البتّه بر ثبوت ضمان بهطور مطلق ادّعاى اجماع شده است . « 11 »
كسى كه براى تربيت حيوانى اجير شده مىتواند در حدّ متعارف به انگيزهء تربيت ، آن را بزند و در فراتر از حدّ متعارف چنانچه آسيبى بر حيوان وارد شود يا تلف گردد ، ضامن است . « 12 »
تأسّى
تأسّى : الگو قرار دادن ديگرى در عمل .
تأسّى در فقه عبارت است از اسوه و مقتدا قرار دادن پيشوايان معصوم
هامش
( 4 ) . 448
( 5 ) . 444 - 445 ؛ مبانى تكملة المنهاج 1 / 340 - 342 ؛ درّ المنضود ( گلپايگانى ) 2 / 282 - 285
( 6 ) . وسائل الشيعة 4 / 20
( 7 ) . جواهر الكلام 31 / 201 - 207
( 8 ) . 43 / 44 و 27 / 289 ؛ مهذب الاحكام 29 / 147
( 9 ) . جواهر الكلام 31 / 207
( 10 ) . الحدائق الناضرة 24 / 619
( 11 ) . جواهر الكلام 43 / 44 و 27 / 289 ؛ مهذب الاحكام 29 / 147 و 25 / 222
( 12 ) . جواهر الكلام 27 / 289 .