2 . ضمان : در وديعه ( - - ) وديعه ) اگر مالك ، مالى را كه نزد كسى به امانت گذاشته است از او مطالبه كند ردّ فورى آن واجب است و در صورت امتناع و تأخير - با قدرت بر بازپس دادن آن در اوّل وقت امكان - ضامن است . « 6 »
3 . بطلان : از شرايط صحّت عقد لازم ، فورى بودن قبول بعد از ايجاب به حسب عرف است و تأخير آن بهگونهاى كه به نظر عرف ، جواب ايجاب محسوب نگردد موجب بطلان عقد است « 7 » ( - - ) ايجاب و قبول ) .
( - - ) خيار تأخير )
تأديب
تأديب : ادب آموختن / كيفر .
تأديب به معناى نخست در روايات از حقوق فرزندان بر والدين شمرده شده و مورد تأكيد قرار گرفته است « 1 » و به معناى دوم نوعى از آن ، تعزير ناميده مىشود كه از اختيارات حاكم شرع است ( - - ) تعزير ) .
بنابراين تأديب اعم از تعزير است ؛ چه آنكه تأديب فرزند توسط پدر ، شاگرد توسط معلّم و برده توسط مولا را نيز دربر مىگيرد . از اين عنوان به مناسبت در بابهاى اجاره ، نكاح ، حدود و تعزيرات يادشده است .
حكم : تأديب با تحقّق شرايط آن ، امرى مشروع و جايز بلكه در فرض مفسده داشتن ترك آن ، واجب است . « 2 »
ولايت تأديب : حقّ تأديب براى ولىّ مانند حاكم شرع ، پدر و مولا ، و نيز براى شوهر و معلّم ثابت است .
مقدار و چگونگى تأديب : در تأديب لازم است به آن مقدار و نحوهاى كه تأديب بدان حاصل مىگردد بسنده شود و افزون بر آن در صورت علم به زياده بودن آن جايز نيست . « 3 » البتّه در شرع مقدّس نسبت به مقدار و چگونگى تأديب حدودى قرار داده شده كه بدان اشاره مىشود .
تأديب حاكم شرع نسبت به بزهكار - كه از آن به تعزير تعبير مىشود - بايد كمتر از بالاترين حدّ شرعى ( صد تازيانه )
هامش
( 6 ) . جواهر الكلام 27 / 137
( 7 ) . جامع المقاصد 12 / 78 .
1 . وسائل الشيعة 21 / 473 - 482
2 و 3 . جواهر الكلام 41 / 445 - 446