بيع مزابنه
بيع مزابنه : فروختن ميوهء موجود بر درخت خرما در برابر خرما .
تعريف مزابنه به آنچه در شناسه آمده مشهور ميان فقها است ؛ ليكن برخى آن را به فروختن خرماى موجود بر درخت در برابر خرماى همان درخت تعريف كردهاند .
برخى نيز - براساس بعضى روايات - تعريف ياد شده را براى محاقله ( - - ) بيع محاقله ) ذكر كرده و در مقابل ، تعريف مشهور براى بيع محاقله را كه در خصوص گندم است براى بيع مزابنه آوردهاند . « 1 » بعض قدما نيز مزابنه را در محاقله مندرج كرده و محاقله را به معناى عام - كه مزابنه را نيز دربر مىگيرد - تعريف نمودهاند . « 2 » از اين عنوان در باب تجارت سخن گفته شده است .
فروختن ميوهء موجود بر نخل در برابر خرماى همان نخل ، بلكه بنابر مشهور در برابر خرماى ديگر ، حرام و معامله باطل است . « 3 » بيع عريّه ( - - ) بيع عريّه ) از حكم فوق استثنا شده است . « 4 » در اينكه اين نوع معامله در غير خرما از ديگر ميوهها صحيح است يا نه ، اختلاف مىباشد . عدم صحّت به مشهور نسبت داده شده است . « 5 »
بيع مزايده
- - ) مزايده
بيع مساومه
بيع مساومه : دادوستد كالا بدون اعلام بهاى خريد آن از سوى فروشنده .
بيع مساومه در برابر بيع مرابحه ( - - ) بيع مرابحه ) ، بيع توليه ( - - ) بيع توليه ) و بيع مواضعه ( - - ) بيع مواضعه ) قرار دارد و عبارت است از معاملهاى كه بهاى كالا با توافق فروشنده و خريدار تعيين مىشود ، بدون آنكه فروشنده قيمت خريد خود را ذكر كند ؛ خواه خريدار قيمت خريد را بداند يا نداند . بيشتر معاملات رايج بازار چنين است . اين عنوان در باب تجارت آمده است .
بيع مساومه صحيح و از ديگر اقسام بيع ( مرابحه ، توليه و مواضعه ) افضل است . « 1 » ( - - ) بيع )
هامش
( 1 ) . فقه الصادق 18 / 223
( 2 ) . المقنعة / 603 ؛ المراسم العلوية / 179
( 3 ) . جواهر الكلام 24 / 92 - 93
( 4 ) . 98
( 5 ) . 97 ؛ تحرير الوسيلة 1 / 550 .
1 . الحدائق الناضرة 19 / 198 - 200 ؛ فقه الصادق 18 / 299 .