مىخريد ، سپس فروشنده براى تعيين مبيع ( كالاى مورد معامله ) پارچهاى را به طرف خريدار مىانداخت . از اين بيع در باب تجارت سخن گفته شده است .
حكم : بيع منابذه به جهت غررى بودن آن ( - - ) قاعدهء غرر ) باطل و از جمله معاملاتى است كه در روايت معروف نبوى از آن نهى شده است . « 1 »
بيع مواضعه
بيع مواضعه : فروش كالا به كمتر از بهاى خريد آن با اعلام قيمت خريد به مشترى . « 1 »
از آن در باب تجارت سخن رفته است .
بيع مواضعه ، جايز و مشروع است ؛ ليكن صحّت آن به اعلام قيمت خريد و نيز مقدارى كه از آن كم شده ، مشروط است ، مانند آنكه فروشنده به خريدار بگويد : اين كالاى خريدارى شده به صد تومان را به ده تومان كمتر از آن به تو مىفروشم و اگر چنين بگويد : اين كالا را به ده تومان ارزانتر از قيمت خريد به تو مىفروشم ، چون قيمت خريد در معامله ذكر نشده باطل است . « 2 »
بر فروشنده واجب است قيمت خريد را صادقانه به خريدار اعلام كند . در صورت اخبار دروغين از قيمت خريد ، به قول مشهور خريدار بين فسخ عقد و گرفتن كالا به قيمت تعيين شده در عقد ، مخيّر است . « 3 »
بيع مؤامره
بيع مؤامره : از اقسام بيع خيار شرط .
بيع مؤامره به معاملهاى اطلاق مىشود كه در آن نسبت به امضا يا فسخ آن ، مشورت با شخصى معيّن در مدّتى معيّن ، شرط مىشود و از آن در باب تجارت سخن رفته است .
بيع مؤامره ، مشروع و جايز است و هر يك از فروشنده و خريدار يا هر دو مىتوانند براى خود در معامله شرط مشاوره كنند ؛ البتّه مدّت آن بنابر مشهور بايد معيّن باشد .
در نتيجه با حكم به ابقاى عقد از سوى مشاور ، عقد لازم مىشود و شرطكننده
هامش
( 1 ) . عوائد الايّام / 89 ؛ جواهر الكلام 22 / 216 ، 257 و 23 / 334 - 335 ؛ مهذب الاحكام 16 / 229 - 230 .
1 . الحدائق الناضرة 19 / 198 ؛ جواهر الكلام 23 / 303
2 . منهاج الصالحين ( خوئى ) 2 / 50
3 . رسائل المحقق الكركى 1 / 184 ؛ الحدائق الناضرة 19 / 207 ؛ مهذب الاحكام 18 / 49 .