بيع ملاقيح را از اين جهت باطل دانستهاند نه از جهت جهالت و عدم قدرت بر تسليم . « 3 »
بيع ملامسه
بيع ملامسه : نوعى دادوستد عصر جاهلى .
در چگونگى بيع ملامسه در جاهليت ، صورتهايى ذكر شده است .
1 . با لمس كالا توسط خريدار بيع ، لازم مىشده است .
2 . هريك از فروشنده و خريدار بعد از وقوع معامله ، به قصد لازم گردانيدن آن دست بر كالاى مورد معامله مىنهاد .
3 . معامله ، بدون تعيين نوع كالا صورت مىگرفت ، سپس براى تعيين آن ، كالا توسط خريدار لمس مىشد .
4 . كالا توسط خريدار در تاريكى يا از پس پرده ، لمس مىشد ، سپس معامله صورت مىگرفت . خريدار نه كالا را مىديد و نه حقّ خيار ( - - ) خيار ) داشت . « 1 » از اين بيع در باب تجارت سخن رفته است .
حكم : بيع ملامسه به جهت غررى بودن آن ( - - ) قاعدهء غرر ) باطل و از جمله معاملاتى است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله از آن نهى كرده است . « 2 »
بيع منابذه
بيع منابذه : نوعى دادوستد عصر جاهلى .
بيع منابذه بدينگونه بود كه هريك از فروشنده يا خريدار به ديگرى مىگفت :
هرگاه من كالا را بر زمين انداختم يا تو آن را افكندى ، بيع لازم مىشود ( - - ) عقد لازم ) ، يا آنكه مىگفت : كالا را به طرف من بيند از يا من كالا را به سوى تو مىاندازم تا بيع لازم گردد .
برخى گفتهاند : انداختن كالا به سوى خريدار نشانهء تعيين كالاى فروخته شده بوده است نه لزوم بيع ؛ بدين معنا كه معامله در مرحلهء نخست بدون تعيين نوع كالا صورت مىگرفت ، مانند آنكه خريدار ، پارچه را بدون تعيين نوع آن از بزّاز
هامش
( 3 ) . مصباح الفقاهة 1 / 58 .
1 . جواهر الكلام 22 / 216 ؛ عوائد الايّام / 89 ؛ مهذب الاحكام 16 / 229 - 230
2 . جواهر الكلام 22 / 257 .