بيع اختبارى
بيع اختبارى : معاملهء آزمايشى .
بيع اختبارى به دادوستدى اطلاق مىشود كه ولىّ براى آزمودن و به دست آوردن ميزان رشد عقلانى و عدم سفاهت نوجوان در آستانهء بلوغ به او واگذار مىكند . اين آزمون گاه پس از بلوغ كودك انجام مىگيرد . از اين عنوان در باب تجارت و حجر سخن رفته است .
كودك از جمله كسانى است كه نمىتوانند در اموال خود تصرّف كنند كه در اصطلاح به آنان محجور ( - - ) حجر ) گفته مىشود . حجر ( و ممنوعيّت ) كودك از تصرّف با رسيدن وى به سنّ بلوغ همراه با رشد عقلانى - به معناى عدم سفاهت ( - - ) سفاهت ) - بر طرف و اموالش در اختيار او گذارده مىشود .
براى آگاهى از رشد و عدم سفاهت كودك در آستانهء بلوغ ، و يا فرد تازه بالغ راههاى گوناگونى بيان شده كه واگذار كردن زمام معاملهاى به او از آن جمله است .
در صحّت بيع اختبارى - از سوى كودك در آستانهء بلوغ و نيز فرد تازه بالغ در صورتى كه معلوم شود هنوز به رشد نرسيده يا رشدش مبهم و مشكوك باشد - اختلاف است . « 1 » ( - - ) رشد )
بيع اقاله
بيع اقاله : بيع كالا به شرط اقاله .
عنوان يادشده در كلام ابن حمزه از قدما آمده و مراد از آن ، اين است كه فروشنده در ضمن معامله شرط كند چنانچه ظرف مدّتى معيّن - مثلا سه ماه - مثل بهايى را كه از خريدار گرفته است به وى برگرداند ، معامله را اقاله ( - - ) اقاله ) كند . ابن حمزه براى صحّت چنين معاملهاى چهار شرط ذكر كرده است : كالا مثلى ( - - ) مثلى ) باشد ؛
هامش
( 1 ) . نهاية الإحكام 2 / 453 ؛ جواهر الكلام 26 / 108 - 112 .