اهداى ثواب اعمال نيك مانند نماز ، روزه ، زيارت ، حج و صدقه ، به مردگان يا انجام اعمال ياد شده به نيّت و نيابت آنان ، مستحب است . « 6 »
اهل كتاب
اهل كتاب [ - كتابى ] : يهوديان ، مسيحيان و مجوسيان .
منشأ اطلاق عنوان اهل كتاب به سه گروه ياد شده ، كتاب « 1 » و سنّت است « 2 » و از آن در بسيارى از بابهاى فقهى مانند طهارت ، صلات ، جهاد ، نكاح و صيد و ذباحه ، از جهات مختلف بحث شده كه به چند محور كلّى اشاره مىشود .
گستره : مشهور فقها عنوان اهل كتاب را بر يهوديان و مسيحيان منطبق كرده و مجوسيان را از مصاديق آن ندانستهاند .
از اين رو ، كافران كتابى را به اهل كتاب يعنى يهود و نصارا و به كسانى كه شبههء داشتن كتاب نسبت به آنان مىرود يعنى مجوسيان ، تقسيم كردهاند ؛ هر چند گروه دوم در حكم ، يعنى پذيرش جزيه ( - - ) جزيه ) ، ملحق به اهل كتاب هستند . « 3 » در اين كه سامريّه ( - - ) سامريّه ) و صابئين ( - - ) صابئين ) از اهل كتابند يا نه ، اختلاف است . « 4 »
اقسام : اهل كتاب به حربى ( - - ) اهل حرب ) و ذمّى ( - - ) اهل ذمّه ) تقسيم مىشوند .
احكام : مشهور ميان فقها ، نجاست اهل كتاب است . « 5 » به قول مشهور ، غسل ميّت مسلمان توسط كتابى - در صورتى كه جز وى حضور نداشته باشد - جايز است . « 6 »
اهل كتاب از سوى حاكم اسلامى بين پذيرش اسلام و التزام به شرايط ذمّه ، آزاد گذاشته مىشوند . در صورت استنكاف از هر دو امر ، جهاد ( - - ) جهاد ) با آنان در صورت فراهم شدن شرايط ، واجب است . « 7 »
در جواز ازدواج مرد مسلمان با زن كتابى اختلاف است . قول مشهور ميان متأخّران ، جواز ازدواج موقّت با زنان
هامش
( 6 ) كشف الغطاء 1 / 300 .
1 بيّنه / 6 .
2 وسائل الشيعة 15 / 126 .
3 جواهر الكلام 21 / 228 ؛ رياض المسائل 7 / 468 - 469 و الحدائق الناضرة 24 / 18 .
4 الحدائق الناضرة 24 / 22 - 24 .
5 جواهر الكلام 6 / 41 - 42 .
6 4 / 59 - 61 .
7 فقه الصادق 13 / 50 - 52 .