به جهت قوّت دليل از جهت سند يا متن و قرائن و شواهد از حكم مخالف آن به واقع نزديكتر است ( - - ) فتوا ) .
اقساطى
- - ) تقسيط
اقصى الحمل
اقصى الحمل : بيشترين مدّت حاملگى از زمان آميزش .
به قول مشهور ، اقصى الحمل سپرى شدن نه ماه از زمان آميزش است . « 1 » ده ماه ، و يك سال نيز گفته شده « 2 » و از آن در باب نكاح سخن رفته است .
از شرايط الحاق فرزند به زوج در نكاح - اعم از دائم يا موقّت - عدم تجاوز تولّد او از اقصى الحمل است . « 3 »
چنانچه به جهت عارضى - مانند معالجه و درمان - در روند طبيعى جنين خللى پديد آيد و نوزاد بعد از مدّت اقصى الحمل متولد شود ، در صورت علم به بودن نطفه از زوج ، فرزند به وى ملحق مىگردد . « 4 »
اقطاع
اقطاع : واگذارى زمين يا منافع حاصل از آن يا محل كسب براى زمانى محدود يا نامحدود به كسى از سوى حاكم .
به واگذارى زمين يا منافع آن ، « اقطاع تمليك » و به واگذارى محل كسب ، « اقطاع ارفاق يا رفاق » گفته مىشود . واگذار كننده را « مقطع » و به فرد بخشيده شده ، « مقطع له » و آنچه را كه واگذار شده ، « قطايع يا اقطاعات » گويند .
از اين عنوان در باب احياء موات بحث شده است .
حكم : اقطاع با تحقّق شرايط آن نسبت به هر يك از سه ركن ياد شده ، جايز و امرى مشروع است . « 1 »
مقطع : در جواز اقطاع از سوى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و امامان عليهم السّلام بحثى نيست ، ليكن در اين كه منصب ياد شده اختصاص به آن بزرگواران دارد يا فقيه جامع الشرايط نيز در عصر غيبت از آن برخوردار مىباشد ، اختلاف است . بر اختصاص منصب اقطاع به معصومان عليهم السّلام ادّعاى اجماع شده است . « 2 »
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 31 / 224 .
2 و 3 منهاج الصالحين ( خويى ) 2 / 282 .
( 4 ) تحرير الوسيلة 2 / 623 .
1 جواهر الكلام 38 / 54 .
2 54 - 55 ؛ 103 و مهذّب الاحكام 23 / 295 - 296 .