شيشه ماشين خود را بشكند كسى ضامن نيست . « 8 »
اگر اعانت موجب اتلاف مال معان شود ، در صورتى كه خود او مباشر بوده ، كسى ضامن نيست ، ولى چنانچه توسط معين تلف شده باشد مثل آن كه براى نجات كسى شيشه ماشين او را بشكند در صورت مأذون نبودن از سوى مالك ، ضامن است . « 9 »
اگر اعانت موجب اتلاف مال ديگرى شود ، در صورتى كه استناد عمل به معين بعيد باشد ، معين ضامن نيست مانند آن كه سنگى را به كسى بدهد و او شيشهء منزل يا ماشين ديگرى را بشكند « 10 » ، ولى اگر معيّن همچون معان سبب قريب در اتلاف مال باشد ، هر دو ضامن هستند مانند شخصى كه به كمك ديگرى آتشى بيفروزد كه به مال ديگرى سرايت كند و آن را بسوزاند . « 11 »
اگر ترك اعانت موجب هلاكت كسى گردد مانند آن كه شخصى ، فردى را در حال غرق شدن مىبيند و قدرت نجات دادن وى را دارد ، ولى نجات نمىدهد يا غذايى را به گرسنهء مضطر نمىدهد و او مىميرد ، برخى گفتهاند هر چند وى مرتكب حرام شده ، ولى ضامن نيست « 12 » ، ليكن برخى ديگر برآنند كه اگر انسان قادر باشد و فرد مشرف بر هلاكت از او يارى بطلبد و او يارى نكند ، ضامن است ولى در صورتى كه از او كمك نخواهد ، ضامن نيست ؛ هر چند گناه كرده است . « 13 »
3 . اجرت : پيش از اعانت ، درخواست اجرت بر اعانت جايز است ؛ حتى اگر از مواردى باشد كه به طور معمول براى انجام آن مزد نمىگيرند مانند بريدن طناب براى كسى ؛ ولى پس از اعانت ، بعضى تصريح كردهاند در صورتى كه مورد از مواردى است كه به طور معمول براى آن اجرت مىگيرند و انجام دهنده نيز معمولا براى آن مزد مىگيرد ، پرداخت اجرت به او واجب است . « 14 »
( - - ) قاعدهء اعانت )
هامش
( 8 ) جواهر الكلام 43 / 152 .
( 9 ) 151 - 152 .
( 10 ) 37 / 54 .
( 11 ) 59 - 62 .
( 12 ) 153 .
( 13 ) تحرير الاحكام 5 / 551 .
( 14 ) الحدائق الناضرة 21 / 633 و جواهر الكلام 27 / 335 - 338 .