و فرزندان باغيان و به بردگى گرفتن زنان آنان جايز نيست . « 15 »
3 . اسيران مسلمان : اگر كفّار ، اقامت گزيدن اسير مسلمان در بلاد كفر را شرط آزادى وى قرار دهند ، وفاى به آن شرط بر مسلمان واجب نيست . « 16 » مشركان اگر از مسلمان اسير درخواست امان ( - - ) امان ) كنند و او بدون اكراه و با اختيار با آنان پيمان ببندد ، امانش صحيح است . « 17 »
اگر كفّار ، مسلمانان اسير شده را براى جلوگيرى از پيشروى جنگجويان اسلام ، سپر خود قرار دهند ، در صورتى كه دفع كفّار يا تسلّط بر ايشان جز با كشتن اسيران سپر قرار داده شده ممكن نباشد ، كشتن آنان جايز است و موجب قصاص و ديه نخواهد بود ، « 18 » ليكن به قول مشهور ، به جهت كشتن آنان بايد كفّاره پرداخت شود . البته در اين كه كفّاره بر عهدهء قاتل است يا از بيت المال ( - - ) بيت المال ) پرداخت مىشود ، اختلاف است . « 19 »
اسير مسلمان اگر پيش از تقسيم غنائم از دست مشركان فرار كند و به سپاه اسلام بپيوندند ، از غنيمت سهم مىبرد ، « 20 » و چنانچه از اقامهء نماز در ميان دشمن بر خود بترسد ، مىتواند ركوع و سجود را با اشاره انجام دهد ، « 21 » و اگر براى آگاهى از ماه رمضان ، قادر بر تحصيل علم نيست ، مىتواند مطابق ظنّ خود عمل كند . « 22 »
مبادلهء اسيران ميان كفّار و مسلمانان جايز است و به تصريح برخى ، در صورت تمكن و داشتن قدرت مالى ، آزاد كردن اسيران مسلمان در ازاى پرداخت مال ، واجب است . « 23 »
اشاجع
- - ) ذات الاشاجع
هامش
( 15 ) 334 و الدروس 2 / 42 .
( 16 ) جواهر الكلام 21 / 107 .
( 17 ) منتهى المطلب ( ق ) 2 / 914 .
( 18 ) جواهر الكلام 21 / 68 .
( 19 ) 71 و رياض المسائل 7 / 506 .
( 20 ) جواهر الكلام 21 / 200 .
( 21 ) 14 / 188 .
( 22 ) 16 / 181 .
( 23 ) تذكرة الفقهاء 9 / 269 .