غير كتابى را در ازاى گرفتن مالى يا بدون آن ، آزاد كند . « 3 » برخى قدما كشتن اسير بالغ را كه پس از خاتمهء جنگ اسير شده است براى امام جايز دانستهاند . « 4 »
اگر نيروى دشمن پيش از آن كه به اسارت در بيايد ، مسلمان شود ، جان ، مال و فرزندان صغير او از تعرّض در امان است .
و چنانچه پس از اسارت و پيش از خاتمهء جنگ ، اسلام آورد ، كشته نمىشود ، ليكن در اين كه امام بين به بردگى گرفتن وى و آزاد كردنش مخيّر است يا تنها بايد او را آزاد نمايد ، اختلاف است . « 5 » اگر نيروى دشمن پس از خاتمهء نبرد ، اسلام آورد ، امام بين به بردگى گرفتن و آزاد كردن او مخيّر است . « 6 »
اگر كودكى همراه پدر و مادر خود يا يكى از آن دو اسير شود ، از حيث كفر تابع آنان است و احكام كفر از قبيل نجاست ، عدم وجوب غسل ، كفن و دفن او در صورت مرگ ، بر او جارى است ، « 7 » امّا اگر به تنهايى اسير شود ، در اين كه از حيث اسلام ، تابع اسير كنندهء خويش است يا نه ، و يا تنها از حيث طهارت تابع او است ، اختلاف است . « 8 »
زوجيت : اگر زن و شوهر با هم يا زن به تنهايى اسير شود ، عقد نكاح آنان باطل مىشود ؛ زيرا زن با اسير شدن به بردگى گرفته مىشود . اگر شوهر به تنهايى اسير شود ، در صورتى كه امام او را به بردگى بگيرد ، عقد ازدواج آنان باطل مىشود . « 9 »
غذا و آب دادن به اسير واجب است ؛ هر چند كشتن او مجاز باشد . « 10 » امان دادن به كافر پس از اسارت جز براى امام يا نايب او ، جايز نيست « 11 » و چنانچه به اسيرى امان داده شد ، كشتن او روا نيست . « 12 »
كشتن اسير به « قتل صبر » كراهت دارد و مراد از آن - بنا بر آنچه كه به مشهور نسبت داده شده - بستن دست و پاى وى به هنگام كشتن است . « 13 »
2 . اسيران باغى : مسلمانانى كه عليه پيشواى عادل شورش كرده و در جريان جنگ با سپاه اسلام به اسارت درآمدهاند ، چنانچه رهبر مطاعى داشته باشند كه آنان را دوباره سازماندهى كرده ، به جنگ با مسلمانان بسيج نمايد ، كشتن آنان جايز است و در غير اين صورت ، جايز نيست . « 14 » همچنين اسير كردن زنان
هامش
( 3 ) جواهر الكلام 21 / 126 .
( 4 ) المهذّب 1 / 316 - 317 .
( 5 ) جواهر الكلام 21 / 124 - 126 و رياض المسائل 7 / 531 .
( 6 ) جواهر الكلام 21 / 128 .
( 7 ) 134 .
( 8 ) 136 .
( 9 ) 140 .
( 10 ) مسالك الافهام 3 / 42 .
( 11 ) جواهر الكلام 21 / 100 .
( 12 ) رياض المسائل 7 / 537 .
( 13 ) جواهر الكلام 21 / 131 .
( 14 ) 328 .