مفهوم سوم : استسلاف به مفهوم قرض گرفتن ( - - ) قرض ) در بابهاى زكات و حج ، به كار رفته است .
تقديم زكات ( - - ) زكات ) پيش از رسيدن زمان پرداخت آن به عنوان قرض جايز است . بنابراين ، اگر مأمور جمعآورى زكات پيش از رسيدن وقت آن ، آن را براى مستحق زكات قرض كند ، در صورتى كه پرداختكننده و مستحق ، در زمان تعلّق زكات ، واجد شرايط زكات دادن و زكات گرفتن باشند ، مالك مىتواند آن را به عنوان زكات قرار دهد . « 4 »
بر كسى كه براى حج ، استطاعت ( - - ) استطاعت ) ندارد ، ولى توان قرض گرفتن دارد ، استسلاف واجب نيست . « 5 »
استسلام
استسلام : تسليم شدن .
از آن به مناسبت در بابهاى جهاد و حدود ، سخن گفته شده است .
استسلام نسبت به سه چيز است :
1 . جان : تسليم شدن انسان در برابر متجاوزى كه قصد كشتن او را دارد ، جايز نيست ، بلكه در صورت توانايى ، بايد دفاع و گرنه فرار كند . « 1 » تسليم شدن ، در صورت توقّف حفظ جان بر آن ، واجب است . « 2 »
2 . عرض : دفع مهاجمى كه قصد زنا يا لواط و يا كمتر از آنها را دارد ، در حدّ توان واجب است . در صورت عدم توانايى ، فرار واجب است و استسلام جز در صورت عدم امكان فرار و در خطر قرار گرفتن جان ، جايز نيست . برخى در جواز استسلام در اين مورد به صرف بيم جان ، اشكال كردهاند . « 3 »
3 . مال : تسليم شدن انسان در برابر مهاجمى كه قصد تعرّض به مال او را دارد ، با دادن مال به وى جايز ، بلكه در صورت بيم جان ، واجب است . « 4 »
استشاره
- - ) مشاوره
هامش
( 4 ) المبسوط 1 / 228 .
( 5 ) 298 .
1 جواهر الكلام 41 / 652 .
2 مهذّب الاحكام 28 / 162 .
3 جواهر الكلام 41 / 652 - 653 .
4 653 و مهذّب الاحكام 28 / 162 .