تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 386

مساهمون:

ص٣٨٦
بدين گونه است كه زن چيزى مانند كمربند به كمر خود مىبندد و با پارچه‌اى كه يك طرف آن از پيش و طرف ديگرش از پشت به آن بند بسته شده است مانع بيرون آمدن خون مىشود . از اين موضوع در باب طهارت بحث شده است . مستحاضه بعد از وضو و غسل براى نماز ، بايد از خروج خون جلوگيرى كند . از راه‌هاى جلوگيرى ، عمل استثفار است « 1 » ( - - ) استحاضه ) .

استثناء

استثناء : خارج كردن چيزى از حكم پيشين . حقيقت استثنا خارج كردن چيزى است كه اگر اخراج نمىگرديد ، لفظ شامل آن نيز مىشد . به آنچه مورد استثنا واقع مىشود « مستثنا » و آنچه استثنا از آن صورت مىگيرد « مستثنامنه » گفته مىشود . مستثنا و مستثنامنه همواره با يكديگر متناقض‌اند و چنانچه يكى مثبت باشد ديگرى منفى خواهد بود . « 1 » عنوان استثنا هم در فقه كاربرد دارد و هم در اصول . الف - كاربرد فقهى : عمدهء مباحث مربوط به استثنا در باب اقرار آمده است ، هر چند در ديگر ابواب همچون تجارت ، اجاره ، طلاق و يمين نيز از آن سخن رفته است . چنان كه در برخى كتب قواعد فقهى مانند القواعد و الفوائد نيز مورد بحث قرار گرفته است . كليّات : پيش از بيان احكام استثنا به قواعد عمومى آن كه پاره‌اى احكام بر آن مبتنى است اشاره مىكنيم . مهم‌ترين اين قواعد عبارت است از : 1 . استثنا از اثبات ، نفى و استثنا از نفى ، اثبات است . « 2 » 2 . استثنا نبايد همهء مستثنامنه را در بر گيرد ؛ بلكه بايد مقدارى از آن بعد از استثنا باقى بماند و گرنه استثنا باطل است . بنابراين ، استثناى هفتاد تومان از يكصد تومان صحيح و استثناى يكصد تومان از يكصد تومان باطل است . « 3 » 3 . در معاملات بايد مستثنا و مستثنامنه معلوم باشد و استثناى مجهول باطل است
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 3 / 348 . 1 الروضة البهية 6 / 409 - 410 . 2 جواهر الكلام 35 / 86 . 3 القواعد و الفوائد 1 / 235 و الروضة البهية 6 / 417 .