معاويه براى نماز جمعه افزون بر اذان مشروع نماز ، بدعت نهادهاند . سوم بودن آن نسبت به اذان ظهر و اقامهء جمعه يا نسبت به اذان صبح و ظهر ، و دوم بودن آن نسبت به اذان ظهر است . البته در اين كه اذان بدعت اذانى است كه پيش از آمدن خطيب نماز جمعه به مسجد گفته مىشود يا اذانى كه هنگام نشستن وى بر منبر براى ايراد خطبه گفته مىشود ، اختلاف است .
حكم تكليفى : چنانچه منظور از اذان سوم ، همان اذان دوم ( اذان بدعت ) باشد ، غير مشروع و گفتن آن به قصد مشروعيّت ، حرام است و بدون اين قصد ، در حرمت و كراهت آن اختلاف است . قول به حرمت را به اكثر ، بلكه به همهء متأخّران نسبت دادهاند .
حكم اذان سوم به معناى اذان براى نماز عصر روز جمعه ، از حيث حرمت و كراهت ، مورد اختلاف است . « 1 »
اذانگو
- - ) مؤذّن
اذخر
اذخر : گياهى خوشبو .
احكام اذخر كه در فارسى كوم ناميده مىشود ، در باب حج آمده است .
از مستحبات ورود به حرم ، مكّه و مسجد الحرام و نيز پيش از طواف ، جويدن اذخر است . « 1 » كندن اذخر در حرم جايز است . « 2 » همچنين بوييدن آن براى محرم جايز است . « 3 »
اذن
اذن : رخصت در تصرف از سوى مالك يا شخص به منزلهء مالك . « 1 »
تفاوت اذن با اجازه ( - - ) اجازه ) اين است كه اذن پيش از تصرف و انجام كار ، و اجازه بعد از آن است . همچنين تفاوت آن با رضا اين است كه رضا امر باطنى است كه به صورت اذن يا اجازه ابراز مىشود . نيز فرق آن با وكالت اين است كه اذن ، ايقاع ( - - ) ايقاع ) است ، امّا وكالت ، عقد « 2 » ( - - ) وكالت ) .
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 9 / 30 - 37 و 11 / 300 - 304 .
1 جواهر الكلام 19 / 281 .
2 18 / 419 .
3 330 .
1 العناوين الفقهية 2 / 506 .
2 جواهر الكلام 27 / 357 .