اخبار مرّه و مرّتين
اخبار مرّه و مرّتين : روايات بيانگر تعداد زدن دست بر زمين در تيمّم ( - - ) اخبار ضربه و ضربتين ) و شستن دست در وضو .
منظور از اخبار ياد شده در وضو ، رواياتى است كه تعداد شستن دست را برخى يك بار و برخى ديگر دو بار بيان كردهاند . مشهور فقها ، اخبار يك بار شستن را بر بيان مقدار واجب شستن در وضو و اخبار دو بار را بر بيان مقدار مستحب و مرتبهء كمال ( - - ) اسباغ ) حمل كردهاند . « 1 »
اخبار مضايقه
اخبار مضايقه : روايات بيانگر عدم جواز انجام تيمّم براى فاقد آب جز در آخر وقت / روايات بيانگر تنگ بودن وقت نماز قضا .
اخبار مضايقه بر دو دسته از روايات اطلاق شده است :
1 . رواياتى كه آخر وقت را - به مقدارى كه نمازگزار بتواند نماز را به طور كامل بگزارد براى كسى كه جهت وضو يا غسل براى نماز ، به آب دسترسى ندارد - وقت تيمّم ( - - ) تيمّم ) تعيين مىكند . « 1 »
2 . رواياتى كه مفاد آنها ، تنگ بودن وقت نماز قضا ( - - ) نماز قضا ) و انجام آن پيش از نماز واجب ادا در صورت تنگ نبودن وقت نماز ادا است .
برخى فقها به مقتضاى اخبار مضايقه به معناى نخست فتوا دادهاند . مضمون اخبار مضايقه به معناى دوم نيز مورد عمل برخى قدما قرار گرفته است . « 2 »
اخبار من بلغ
اخبار من بلغ : روايات بيانگر اعطاى پاداش بر عمل به مقتضاى حديث مشتمل بر آن .
مقتضاى اخبار من بلغ اين است كه چنانچه كسى به حديثى - كه در بردارندهء ثوابى براى انجام يا ترك عملى است -
هامش
( 1 ) الحدائق الناضرة 2 / 328 ؛ جواهر الكلام 2 / 273 و وسائل الشيعة 1 / 435 .
1 الحدائق الناضرة 4 / 365 و وسائل الشيعة 3 / 384
2 الحدائق الناضرة 6 / 336 و جواهر الكلام 13 / 33 .