اخبار عدد
اخبار عدد : روايات تعيين كنندهء پارهاى موضوعات بر حسب عدد .
اخبار عدد بر چهار دسته روايات اطلاق شده است .
1 . رواياتى كه ماه شعبان را بيست و نه روز و ماه رمضان را هميشه سى روز مىداند . در نتيجه ، با گذشت بيست و نه روز از ماه شعبان ، ماه رمضان آغاز مىشود ؛ خواه هلال ماه ديده شود يا نشود .
مشهور فقها به اخبار عدد عمل نكردهاند .
مقابل اين روايات ، اخبار رؤيت ( - - ) اخبار رؤيت ) قرار دارد . « 1 »
2 . رواياتى كه بيانگر عدد ايّام حيض زنى است كه براى اوّلين بار خون ديده ( - - ) مبتدئه ) و مدّت آن از ده روز گذشته است . چنين زنى طبق اين روايات شش يا هفت روز از هر ماه ، يا ده روز از ماهى و سه روز از ماه ديگر را ايّام حيض قرار مىدهد « 2 » ( - - ) حيض ) .
3 . رواياتى كه پانزده يا ده بار شير خوردن به طور كامل را در تحقّق رضاع ( - - ) رضاع ) كافى مىداند . « 3 »
4 . رواياتى كه حضور پنج يا هفت نفر را شرط انعقاد نماز جمعه ( - - ) نماز جمعه ) دانسته است . « 4 »
اخبار عرض
اخبار عرض : روايات بيانگر عرضهء اخبار متعارض بر قرآن و مذهب مخالفان .
به رواياتى اخبار عرض گفته مىشود كه مفاد آنها ، عرضهء اخبار متعارض بر قرآن و اخذ روايات موافق قرآن و ترك روايت مخالف آن و يا عرضه بر مذهب مخالف و عمل به مقتضاى روايت مخالف با آن مذهب و ترك روايت موافق با آن مذهب است .
از اين روايات به اخبار ترجيح و اخبار علاجيّه ( - - ) اخبار علاجيّه ) نيز تعبير شده است . « 1 »
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 16 / 371 و وسائل الشيعة 10 / 261 .
( 2 ) مستمسك العروة 3 / 277 - 297 و وسائل الشيعة 2 / 290 .
( 3 ) الحدائق الناضرة 23 / 343 و وسائل الشيعة 20 / 374 .
( 4 ) جواهر الكلام 11 / 205 و وسائل الشيعة 7 / 303 .
1 الحدائق الناضرة 1 / 109 - 110 و 4 / 283 و وسائل الشيعة 27 / 106 .