بعد از زوال به اندازهء قامت انسان را وقت نماز ظهر و رسيدن سايه به دو برابر قامت را وقت نماز عصر مىداند . البته در بعضى روايات ، قامت به ذراع تفسير شده ، نه قامت انسان . در توجيه مفاد اين روايات ، نظرات مختلفى بيان شده است ، از جمله :
1 . مراد ، جواز تأخير نماز ظهر و عصر تا آن مقدار ، براى كسى است كه مىخواهد نافلهء ظهر و عصر را بخواند .
در حقيقت ، اين مدّت ، وقت نافله براى كسى است كه قصد خواندن نافله دارد .
2 . منظور ، بيان انتهاى وقت فضيلت نماز ظهر و عصر است .
3 . مراد ، بيان وقت نماز ظهر و عصر در مقدار ياد شده در حال اختيار براى غير معذور است و بعد از آن مقدار ، وقت معذور و مضطر مىباشد . اين قول بنا بر نظر فقهايى است كه براى نماز ظهر و عصر دو وقت اختيارى و اضطرارى قائل هستند . « 1 »
اخبار كسر
اخبار كسر : روايات بيانگر حكم شكستن تخم پرنده در احرام .
به اخبارى كه در آنها آمده است اگر محرم ( - - ) احرام ) تخم پرندهاى را بشكند ، بايد كفّاره بپردازد ، اخبار كسر اطلاق شده است « 1 » ( - - ) كفّاره ) .
اخبار مثل و مثلين
اخبار مثل و مثلين : روايات تعيين كنندهء وقت نماز ظهر و عصر بر اساس مثل و مثلين .
به رواياتى كه رسيدن سايهء هر چيزى به اندازهء خود را وقت نماز ظهر و رسيدن آن به دو برابر اندازهء خود را وقت نماز عصر مىداند ، اخبار مثل و مثلين گفته شده است . آنچه در توجيه اخبار قامت و قامتين گفته شده ، در اخبار مثل و مثلين نيز جارى است « 1 » ( - - ) اخبار قامت و قامتين ) .
هامش
( 1 ) مستند الشيعة 4 / 21 ؛ وسائل الشيعة 4 / 143 ؛ جواهر الكلام 7 / 77 ؛ 81 ؛ 130 - 133 و 162 .
1 جواهر الكلام 20 / 279 ؛ كشف اللثام 6 / 410 و وسائل الشيعة 13 / 59 .
1 وسائل الشيعة 4 / 144 و جواهر الكلام 7 / 130 - 145 .