احتفاز
احتفاز : اقعاء ( - - ) اقعاء ) / جمع كردن اعضاى بدن و چسبانيدن به يكديگر در حال سجده و نشستن .
منشأ تعبير ياد شده در فقه ، ورود آن در روايات است « 1 » و از آن در باب صلات به مناسبت سخن گفته شده است .
احتفاز به مفهوم دوم - يعنى اين كه شخص در حال سجده اعضاى بدن را به هم بچسباند و در حال نشستن بر باسن خود بنشيند و زانوهاى خويش را از زمين بلند كند و به هم بچسباند - بر زن ، مستحب است . « 2 » ليكن براى مرد تجنيح ( - - ) تجنيح ) در حال سجده و تورّك ( - - ) تورّك ) در حال نشستن مستحب است . « 3 »
احتكار
احتكار : انبار كردن مواد غذايى خاص به انگيزهء افزايش قيمت آنها . « 1 »
به ذخيره كردن مواد غذايى براى خود يا خانواده يا امرى ديگر احتكار گفته نمىشود . « 2 » احتكار كننده را « محتكر » گويند . از اين عنوان در باب تجارت سخن گفته شده است .
موارد احتكار : به قول مشهور ، احتكار تنها در گندم ، جو ، خرما ، كشمش و روغن ثابت است . « 3 » ثبوت آن در روغن زيتون و نمك اختلافى است ؛ هر چند بسيارى از فقيهان ، احتكار را در روغن زيتون ثابت دانستهاند . « 4 » شكّى نيست كه احتكار اگر به قصد اضرار به مسلمانان و يا موجب اختلال در نظام زندگى اجتماعى آنان شود حرام است « 5 » البته نه به عنوان احتكار بلكه به عنوان ثانوى كه همان حرمت اضرار به مسلمانان يا حرمت ايجاد اختلال در نظام زندگى آنان است . از اين جهت فرقى در حرمت بين موارد ذكر شده و غير آن نيست و هر نوع حبس كردن موادّ غذايى و غير غذايى از چيزهايى كه در زندگى به آن احتياج است را مىتواند شامل شود .
ليكن سخن از احتكار در جايى است كه موادّ غذايى مذكور به قصد گران شدن قيمت آنها در عين نياز داشتن مردم
هامش
( 1 ) وسائل الشيعة 6 / 342 .
( 2 ) العروة الوثقى 1 / 702 .
( 3 ) 683 .
1 الحدائق الناضرة 18 / 58 .
2 مستند الشيعة 14 / 50 .
3 الحدائق الناضرة 18 / 62 و جواهر الكلام 22 / 481 .
4 كتاب المكاسب ( شيخ انصارى ) 4 / 369 .
5 جواهر الكلام 22 / 480 .