تمتّع ( - - ) حجّ تمتّع ) به اجماع مطلق از داخل مكّه واجب است . مراد اطلاق مورد اجماع است به اين معنا كه موضوع يا حكم اجماعى مقيّد به قيدى نمىباشد . « 1 »
( - - ) اجماع )
اجماع منقول
اجماع منقول : اجماع نقل شده براى فقيه .
اجماع منقول كه مقابل اجماع محصّل ( - - ) اجماع محصّل ) مىباشد ، اجماعى است كه فقيه ، خود ، بدان دست نيافته ، بلكه فقيهى ديگر - كه آن را به دست آورده - بدون واسطه يا با واسطه براى وى نقل كرده است . از آن در اصول فقه ، مبحث حجج و امارات سخن رفته است .
حجيّت : اجماع منقول اگر به خبر متواتر ( - - ) خبر متواتر ) نقل شده باشد يعنى تعداد زيادى از فقها اجماع را تحصيل نموده و آن را براى فقيهان ديگر نقل كرده باشند ، حجيّت و اعتبار آن همچون اجماع محصّل است ، ولى اگر به خبر واحد ( - - ) خبر واحد ) نقل شده باشد كه يك يا تعداد كمى از فقها اجماع را تحصيل نموده ( اجماع مستفيض ) ( - - ) استفاضه ) و آن را براى ديگران نقل كردهاند در حجيّت و اعتبار آن اختلاف است . اگر در كلمات فقها ، اجماع منقول بدون قيدى ذكر شود ، منظور ، اجماع منقول به خبر واحد است . « 1 »
( - - ) اجماع )
اجمال
اجمال : مبهم بودن مراد گوينده از لفظ و مراد فاعل از فعل .
مجمل در مقابل مبيّن ( - - ) مبيّن ) ، وصف لفظ يا فعلى است كه مراد گوينده يا انجام دهنده از گفتن يا انجام آن نامعلوم است .
اجمال در فعل بدين معنا است كه جهت صدور فعل روشن نيست مانند اين كه امام عليه السّلام جلسهء استراحت ( - - ) جلسه استراحت ) را در نماز ترك كند و معلوم نباشد كه اين ترك به دليل تقيّه بوده است يا بيان مشروعيّت . عنوان اجمال در مباحث الفاظ اصول فقه مطرح شده است .
هامش
( 1 ) رياض المسائل 6 / 131 و جواهر الكلام 24 / 344 .
1 اصول الفقه 2 / 101 - 106 .