فقها در يك حكم ، يك فتوا داشته باشند مانند آن كه تمامى فقيهان بر نجاست فضلهء حيوان حرام گوشت اتّفاق نظر داشته باشند . بيشتر اجماعهاى داير در فقه از اين نوع هستند .
( - - ) اجماع ) ( - - ) اجماع مركب )
اجماع تعبّدى
اجماع تعبّدى : اجماع بدون مستند معلوم .
منظور از اجماع تعبّدى ، همان اجماع اصطلاحى ، مقابل اجماع مدركى ( - - ) اجماع مدركى ) است .
( - - ) اجماع )
اجماع عملى
اجماع عملى : اتّفاق عملى مجتهدان بر مسألهاى اصولى / سيره « 1 » ( - - ) سيره ) .
اجماع عملى عبارت است از اتّفاق عملى مجتهدان در مسألهاى اصولى ؛ به گونهاى كه در مقام استنباط ، به آن مسألهء اصولى استناد و اعتماد كنند مانند اجماع عملى بر تمسّك به استصحاب ( - - ) استصحاب ) در ابواب مختلف فقه . از اين عنوان در اصول فقه سخن رفته است .
اجماع عملى تنها در مسائل اصولى و يا قواعد فقهى كه در طريق استنباط احكام شرعى واقع مىشوند كاربرد دارد نه در فروع فقهى ؛ زيرا در مسائل فرعى مجتهد با غير مجتهد يكسان است ، و اجماعى كه از ادلّه به شمار مىرود اجماع مجتهدان به عنوان مجتهد مىباشد . « 2 »
( - - ) اجماع )
اجماع فعلى
اجماع فعلى : اتّفاق عملى مسلمانان در يك مسأله ( - - ) سيره ) .
اجماع قطعى
اجماع قطعى : اجماع يقينى .
به اجماعى كه به حدّ قطع و يقين برسد و از راه حدس ، ظنّ و احتمال ،
هامش
( 1 ) القواعد الفقهية ( مكارم ) 1 / 117 و كتاب الطهارة ( امام خمينى ) 3 / 324 .
( 2 ) فوائد الاصول 3 / 191 .