اجرد
اجرد : نوجوان .
منظور از اجرد كسى است كه هنوز مو بر تن او نروييده « 1 » و در باب عتق از آن سخن رفته است .
بردهاى كه بايد آزاد شود بهتر است پيرمرد يا نوجوان باشد « 2 » هر چند در مقايسه با اين دو ، آزاد كردن پيرمرد افضل است . « 3 »
( - - ) امرد ) ( - - ) مراهق )
اجزاء
اجزاء : كفايت امتثال امرى از امر ديگر .
اجزاء بر كفايت امتثال امر واقعى ثانوى يا امر ظاهرى از امتثال امر واقعى اوّلى اطلاق مىشود و مسأله اصولى است كه در مباحث الفاظ اصول فقه از آن بحث شده است .
انجام تكليف بر اساس امر مولا ، خواه امر واقعى اوّلى يا امر واقعى ثانوى و يا امر ظاهرى ، امتثال آن امر به شمار مىرود ، ليكن گاه دو امر است : يكى واقعى اختيارى ( امر واقعى اوّلى ) و ديگرى ، واقعى اضطرارى ( امر واقعى ثانوى ) يا امر ظاهرى . در اين جا است كه مسأله اجزاء يا عدم اجزاى امتثال امر اضطرارى يا ظاهرى از امر واقعى اوّلى در صورت رفع اضطرار ، يا كشف خطا در مؤدّاى امر ظاهرى ، مطرح است . اساس بحث به ثبوت ملازمه بين انجام تكاليف طبق امر اضطرارى يا ظاهرى و بين كفايت آن از امر واقعى اوّلى برمىگردد . براى توضيح مطلب ، مباحث آن را در دو محور به اختصار يادآور مىشويم .
امر اضطرارى : اين امر ، مختصّ حال ضرورت است مانند امر به تيمّم در فرض نبود آب يا زيان داشتن آن .
معروف بين فقيهان اين است كه امتثال امر واقعى ثانوى به طور مطلق از امتثال امر واقعى اوّلى كفايت مىكند و در مثال ياد شده ، پس از بر طرف شدن عذر و دسترسى به آب ، نياز به اعاده يا قضاى نماز نيست .
هامش
( 1 ) مجمع البحرين / واژهء « جرد » .
( 2 ) المقنع / 472 .
( 3 ) الجامع للشرائع / 403 .