ما در شرح عبارت « وأهل الذكر » به گوشهاى از ذكر ائمّه عليهم السلام خداى را اشاره نموديم ، ولى جملهء « وأدمتم ذكره » به جهت دائم الذكر بودن ائمّه عليهم السلام آمده است .
آرى ، ائمهء ما عاملين به آيات وارده در باب ذكر بوده و مصاديق « اهل الذكر » به تمام معنا و از جميع جهات هستند :
از جهت كثرت كه خدا فرموده :
« يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْرًا كَثيرًا » ؛ « 1 »
اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، خدا را بسيار ياد كنيد .
از جهت حالات كه فرموده :
« الَّذينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيامًا وَقُعُودًا وَعَلى جُنُوبِهِمْ » ؛ « 2 »
همانها ( صاحبان عقل و خرد ) هستند كه خدا را در حال ايستاده و نشسته و موقعى كه بر پهلو خوابيدهاند ياد مىكنند .
از جهت ظاهر و باطن كه فرموده :
« وَاذْكُرْ رَبَّكَ في نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَخيفَةً » ؛ « 3 »
پروردگارت را در دل خود از روى تضرّع و خوف ياد كن .
از جهت ازمنه كه فرموده :
« وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةً وَأَصيلًا » ؛ « 4 »
و نام پروردگارت را هر صبح و شام به ياد آور .
هامش
( 1 ) . سوره احزاب ( 33 ) : آيه 41
( 2 ) . سوره آل عمران ( 3 ) : آيه 191
( 3 ) . سوره اعراف ( 7 ) : آيه 205
( 4 ) . سوره انسان ( 76 ) : آيه 25