مىشود كه برخى از ايشان به برخى ديگر طعن نزنند ، با اينكه آنها در احكام و فضيلت مساوى نيستند و ظالم همچون مظلوم و إمام همچون مأموم نيست .
و از همين باب است آيهء شريفهء « ثُمَّ أَنْتُمْ هؤُلاءِ تَقْتُلُونَ أَنْفُسَكُمْ » ؛ يعنى بعضى از شما برخى ديگر را مىكشد .
و اگر واژه نفس در آيهء « وَأَنْفُسَنا وَأَنْفُسَكُمْ » ، مانند اين واژه در آيه « وَلا تَلْمِزُوا أَنْفُسَكُمْ . . . » و آيهء « لَوْ لاإِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِناتُ بِأَنْفُسِهِمْ خَيْرًا » و آياتى از اين قبيل باشد ، در اين آيات تساوى ثابت نمىشود ، بلكه بر خلاف آن تساوى ممتنع است . از همين قبيل است « وَأَنْفُسَنا وَأَنْفُسَكُمْ » در اين آيه ، عدم تساوى بيشتر دلالت دارد بر تساوى .
بلكه اين لفظ دلالت مىكند بر مجانست و مشابهت با اشتراك در برخى امور تحقق مىيابد ؛ مانند اشتراك در ايمان ، چرا كه مؤمنان در ايمان باهم برابرند و مراد از نفس در آيهء « لَوْ لاإِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِناتُ بِأَنْفُسِهِمْ خَيْرًا » و آيهء « وَلا تَلْمِزُوا أَنْفُسَكُمْ » همين است .
و مشابهت با اشتراك در دين نيز تحقق مىيابد ، هر چند كه در بين آنان منافق نيز وجود دارد ؛ مانند اشتراك مسلمانان در اسلام ظاهرى و چنانچه افزون بر اينها اشتراك در نسب هم باشد ، تأكيد در مشابهت بيشتر مىشود و قوم حضرت موسى به همين اعتبار « أَنْفُسَنا » هستند .
اما در آيهء « لَوْ لاإِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِناتُ بِأَنْفُسِهِمْ خَيْرًا » ، « أَنْفُسَنا وَأَنْفُسَكُمْ » ؛ يا منظور مردانى كه در دين و نسب از جنس ما هستند و مردانى كه از جنس شما هستند ، و يا مقصود تنها تجانس در قرابت است ، چرا كه مىفرمايد :
« أَبْناءَنا وَأَبْناءَكُمْ وَنِساءَنا وَنِساءَكُمْ » ؛ از آن پس اولاد ، زنان و مردانى را ذكر مىكند
جواهر الكلام في معرفة الإمامة والإمام (فارسى) — صفحة 349
مساهمون: السيد علي الحسيني الميلاني
ص٣٤٩