مىكنند .
امامت از مفاهيم ذات اضافه مىباشد ، كه ذات مفهوم متقوّم است به طرف ، تا امام و مأموم وجود نداشته باشد ، مفهوم امامت تحقق پيدا نمىكند ، پس پيشوايى و مقتدا بودن زمانى تحقق مىيابد كه پيرو و اقتدا كنندهاى باشد .
امامت گاه مقيد است مثل امام جماعت كه فقط مأمومين در نماز جماعت از وى تبعيت مىكنند . گاهى نيز امامت بدون هيچ قيدى و به صورت عام و امامت كليّه و مطلقه مطرح است . امامت ائمه اهل بيت عليهم السلام از اين نوع مىباشد يعنى امامان معصوم عليهم السلام و اوصياء رسول اللَّه صلى اللَّه عليه وآله مقتداى على الاطلاق هستند يعنى بر همه واجب است كه در تمام امور به ايشان رجوع كنند و مطيع باشند و اقتدا نمايند .
معناى « ولى »
ولى از مادهء « وَلَىَ ، يَلى ، ولايةً » به معناى سرپرست و عهده دار امرى است . « 1 » ولايت نيز از مفاهيم ذات اضافه است و به دو طرف نياز دارد ، يعنى سرپرستى وقتى معنا دارد كه فرد يا افرادى تحت سرپرستى وى باشند . بنابراين ولايت نيز گاهى مقيّد و گاه مطلق است . ولايت كليّه شامل ولايت تكوينى « 2 » ولايت تشريعى « 3 » و ولايت در احكام شرعى « 4 » مىباشد .
هامش
( 1 ) . همان : 15 / 407 .
( 2 ) . ولايت تكوينى به معناى حق تصرّف در امور تكوينى است .
( 3 ) . ولايت تشريعى ، يعنى اولى بودن از مردم نسبت به جان و مال ايشان .
( 4 ) . مراد از احكام شرعى واجبات ، محرمات و . . . مىباشد .