. . . وأنت تنتقص الشيخين ! « 1 »
. . . و تو به شيخين بدگويى مىكنى !
6 . على بن غراب ، اين شخص از سوى احمد بن حنبل ، دارقطني ، ابوحاتم و ابوزرعه توثيق شده است . نسائى و ابن ماجه هم از وى حديث نقل مىكنند « 2 » . ابن معين ضمن توثيق على بن غراب مىگويد :
المسكين صدوق ؛ « 3 »
بيچاره آدم راستگويى است .
بنابراين روشن شد كه در بين رجال صحاح سته ، اهل بدعت كبرى فراوانند ، در نتيجه قيدى كه ذهبى اضافه كرده و ضابطهاى كه بنيان نهاده به هيچ وجه مشكل صحاح و غير صحاح را حل نمىكند و طبق اين ضابطه هم صحاح مخدوش هستند .
بدعتى كه موجب خروج از اسلام نباشد
چون در صحيحين و ساير كتب اهل سنّت رجالى هستند كه مردم را به بدعت خود دعوت مىكردند ، بنابراين برخى از عالمان سنّى بر آن شدند تا قيود ديگرى به اين ضابطه اضافه كنند تا مشكل صحيحين مرتفع گردد . ذهبى به نقل از برخى بزرگان اهل سنّت مىنويسد :
وقال بعضهم : إذا علمنا صدقه وكان داعيةً ووجدنا عنده سنّة تفرّد بها ، فكيف يسوغ لنا تركُ تلك السُنة ؟ فجميع تصرفات أئمة الحديث تؤذن بأنّ المبتدع إذا لم تبح بدعته خروجه من دائرة الاسلام و لم تبح دمه ، فإنّ
هامش
( 1 ) . وفيات الاعيان : 2 / 464 : 291 .
( 2 ) . سنن نسايى : 3 / 284 و 5 / 439 و 468 حديث 5390 ، 9461 ، 9462 و 9598 ، سنن ابن ماجه : 1 / 349 حديث 1098 .
( 3 ) . ميزان الاعتدال : 3 / 149 : 5906 .